Met het ETEC – een samenwerking tussen onder meer de UM, het Discovery Museum en de Provincie Limburg – kan de Euregio Maas-Rijn zomaar “een voorsprongetje nemen op Sardinië”, klinkt het tijdens het panelgesprek voorafgaand aan de officiële opening. De twee locaties strijden nog steeds om de komst van het miljardenproject Einstein Telescope – pas rond 2026 valt de beslissing waar dit ondergronds observatorium voor zwaartekrachtsgolven neerstrijkt. “Maar ik ga er gewoon vanuit dat ‘ie naar hier komt, wij hebben de beste kaarten in handen”, zegt UM-bestuursvoorzitter Rianne Letschert stellig.
In dat geval zullen er ook veel experts nodig zijn die meewerken aan de bouw en het functioneren van de hightech installatie. “We zullen dus jongeren moeten aantrekken”, aldus Letschert. “In het verleden is meermaals gebleken dat het ingewikkeld is om deze groep te interesseren voor technische opleidingen. Maar de Einstein Telescope kan dit veranderen. Hopelijk gaan jongeren denken: ‘Wat zou het mooi zijn om mee te werken aan zo’n gigantisch project in mijn regio’. Het ETEC speelt daar een belangrijke rol in.”
De insteek van het centrum is laten zien dat wetenschap en techniek geen ver-van-je-bed-show is. “Bij veel scholieren heerst bèta-angst: het idee dat je zo geniaal als Einstein moet zijn om een bèta-opleiding te doen”, zegt Gideon Koekoek, universitair hoofddocent theoretische natuurkunde bij de faculteit Science and Engineering, die meewerkte aan het ontwerp van het ETEC. “Die angst willen we wegnemen. En daarnaast willen we laten zien dat er niet alleen mensen nodig zijn om berekeningen te doen, maar bijvoorbeeld ook technici die het apparaat bouwen.”
Vanaf september zullen klassen van (voornamelijk) bovenbouw havo en vwo het ETEC bezoeken voor een dagprogramma. Dit begint met een film over zwarte gaten, gevolgd door een college met proefjes (begeleid door een hologram van Koekoek) en workshops over geofysica (over de vraag: waar bouw je zo’n ondergrondse detector), lasers, trillingen (hoe voorkom je dat deze de metingen verstoren) en dataverwerking.