Op de woensdag van de introductieweek (van 19-22 augustus) zouden er 1500 fietsen op de hoek van de Platielstraat en het Vrijthof gestaan hebben, waar (fiets)parkeren verboden is. Wil de gemeente in dit soort gevallen voortaan hard optreden om een voorbeeld te stellen, vroeg de Sociaal Actieve Burgerpartij. Het gemeentebestuur antwoordde vorige week een foutgeparkeerde studentenfiets te behandelen als elke andere: met een waarschuwend label, eventueel gevolgd door verwijdering.
Maar alleen handhaven is de oplossing niet, zegt Marijke Terpstra, projectleider fiets van de gemeente, tegen Observant. Er zijn te weinig handhavers om alle overlast aan te pakken, men grijpt vooral in bij gevaarlijke situaties: een voor wandelwagens en rolstoelgebruikers onbegaanbare stoep, een bushalte waar mensen bij het uitstappen struikelen over de tweewielers.
Extra stalling
Extra stalling biedt wat soelaas. Sinds 2020 kwamen er in de binnenstad en Wyck zo’n 1400 plekken bij en er zijn, nog vage, plannen voor een stalling voor minstens 800 fietsen in winkelcentrum Entre Deux. Maar intussen steeg ook het aantal studenten en pakken Maastrichtenaren steeds vaker de fiets, zegt Terpstra. Gevolg: meer fietsen in de stad, niet zelden dure e-bikes die men in het zicht wil parkeren of fatbikes die niet in de rekken passen.
De overlast lijkt voor een flink deel voor rekening van de student te komen, maar uitspraken over hoe vaak doet Terpstra liever niet; uit de meldingen blijkt volgens haar dat ook andere Maastrichtenaren hun fietsen parkeren waar dat niet mag. En: “Tot 2015 was het bij het verbouwen van een pand tot studentenhuis niet verplicht om voor een inpandige stalling te zorgen. Dan belanden fietsen van de bewoners natuurlijk op straat, daar kunnen studenten niets aan doen. De overlast bij het centraal station is wel voor een groot deel aan studenten te wijten. Ze zijn niet altijd bereid een stallingsabonnement af te sluiten of stallen hun fiets in de haast een trein te halen op een willekeurige plek.”
Bewustwording
Hoe krijg je mensen dan toch zover dat ze hun fiets netjes stallen? Bewustwording, zegt Terpstra. “Men moet gaan beseffen dat je niet simpelweg je fiets op de plek van bestemming kunt neerzetten.” Er zijn daarom al enkele jaren op studenten gerichte (online) campagnes, activiteiten op de INKOM en voorlichting voor nieuwe huurders van een SWAP-fiets. De UM zit ook in een denktank waarin organisaties uit de stad met de gemeente kijken hoe ze Maastrichtenaren aan het fietsen (en verantwoord parkeren) kunnen krijgen. Leidt dat al tot minder overlast? Lastig te zeggen, vindt Terpstra: “Gedragsverandering is een werk van lange adem.”