“Daar is hij, met die rode sjaal”. Het is 8.45 uur op het station in Maastricht en enkele tientallen medewerkers en studenten verzamelen zich om per trein naar Den Haag te vertrekken. De rest gaat met een van de drie bussen van de faculteiten Arts and Social Sciences, psychologie en neurowetenschap en de School of Business and Economics of neemt de trein van 9.29 uur. Die laatste groep heeft pech, blijkt later. Uitvallende treinen en andere vertraging zorgen ervoor dat ze pas een dik half uur nadat de eerste spreker op het podium is geklommen, aankomen.
De vroege vogels hebben daar geen last van. “Ik wilde eigenlijk nog even een broodje halen”, klinkt het als men om 12.00 uur – een uur te vroeg – op het Malieveld staat. De groep, voornamelijk FASoS-mensen, waaronder decaan Christine Neuhold, heeft een beter idee. Ze lopen naar een cafeetje waar al wat collega’s die op eigen gelegenheid zijn gekomen, zitten voor een gezamenlijke lunch.
Universitair docent sociale en politieke filosofie Janosch Prinz gaat niet mee. Als lid van WO in Actie is hij betrokken bij het landelijke comité en dus zoekt hij meteen na aankomst het net verrezen standje – ook de organiserende vakbonden AOb en FNV zijn aanwezig, net als een friettent – op het Malieveld op. Hij hoopt op solidariteit tussen alle universiteiten en disciplines, vertelde hij eerder in de trein. “Ook die minder hard geraakt worden.”
Tijd voor revolutie
“The right time for a revolution is right now”, zingt artiest Benjamin Fro op het podium. Maar het veld is er nog niet helemaal klaar voor. Het is bijna 13.00 uur, de sprekers gaan zo beginnen, mensen zoeken al bellend hun vrienden of eten nog snel een boterham. Ook de UM-delegatie probeert elkaar te vinden, met wisselend succes. “We staan links van de cameratoren”, staat in de gezamenlijke Whatsappgroep, inclusief een foto van de locatie. FPN-directeur Cerien Streefland leidt een groep psychologen met groene AOb-petjes naar voren.
Op het Malieveld
Het feit dat bestuurders met de docenten en studenten mee demonstreren – zoals de Maastrichtse collegeleden Rianne Letschert en Jan-Tjitte Meindersma – wordt door meerdere sprekers aangehaald. Opmerkelijk, vindt men, net als de steun van koepelorganisaties Vereniging Hogescholen en Universiteiten van Nederland. “Dan heb je het met je plannen wel heel bont gemaakt”, grapt presentator Jens Bosman.
Mooi inderdaad, vindt ook de Maastrichtse hoek van het veld, maar daar gaat hun luidste gejoel niet naar toe. Dat is voor iedereen die de langstudeerboete hekelt, voor FNV-bestuurder Bas van Weegberg die zich hard maakt voor het demonstratierecht (“Stop met het verdacht maken en criminaliseren van vreedzame demonstranten”) en hoogleraar Ingrid Robeyns (WOinActie) die de internationale collega’s in het Engels welkom heet.
Tegen stemmen
Verbijsterd gemompel is er als presentator Bosman aankondigt dat “we niet met 10 duizend, zelfs niet met 15 duizend, maar met 20 duizend man hier vandaag aanwezig zijn.” Na die mededeling klinkt het “Stem het weg” en “Stop de Eppocalyps” extra hard.
De leiders van SP, D66 en GroenLinks/PvdA betreden het podium en beloven tegen de onderwijsbegroting te stemmen als het kabinet vasthoudt aan de bezuinigingen. Hun alternatieve plannen – er zijn verschillende amendementen ingediend om de bezuinigingen in de gehele onderwijssector terug te dringen van 2 miljard naar 1,3 miljard of zelfs helemaal van tafel te schuiven – worden met gejuich ontvangen, al merkt WOinActie-lid Prinz op dat de actiegroep er wel nog even rustig naar moeten kijken.
Op naar het ministerie
De mars naar het ministerie
Rond 14.30 uur begint de mars langs het ministerie van Onderwijs. Rustig voegen ook de UM’ers zich bij de lange sliert. Twee studenten die ook bij de Maastrichtse demonstratie op 14 november op het Vrijthof waren, houden een bord omhoog: ‘Zonder onderwijs moeten wij een vunksie eldurs’ oftewel ‘functie elders’. “Ik heb drieduizend redenen om hier te zijn”, zegt een van hen. Beiden gaan onder de langstudeerboete vallen als ze niet afstuderen voordat die wordt ingevoerd. “Omdat ik wat gezondheidsproblemen heb gehad en een bestuursjaar heb gedaan”, zegt de ander. Ze maken zich boos dat andere jonge mensen hierom misschien niet meer gaan studeren. “Daarom vind ik het ook heel mooi dat ik net een bord zag van mbo-studenten, het gaat ons allemaal aan.”
Het ministerie is bereikt, politieagenten bewaken de ingang zodat de demonstranten niet naar binnen kunnen. Onnodig, niemand maakt aanstalten. Wel schreeuwt de menigte uit volle borst: “Vecht, vecht, vecht, studeren is een recht.” Indruk lijkt het niet te maken. Onderwijsminister Bruins is die dag in Brussel, maar laat later in een reactie weten dat, hoewel hij de frustraties begrijpt, “de financiële keuzes van het kabinet staan”.