Ik hoef niet zo nodig op de foto

Ik hoef niet zo nodig op de foto

Misschien ben ik daarom wel journalist geworden. Sta je toch aan de andere kant, niet in de spotlights

27-02-2025 · Redactioneel

Of we haar foto van onze website konden halen, mailde een oud-studente. “Hij is tien jaar oud, ik lijk er niet meer op”, luidde haar argumentatie. Nee, dat kan niet, onze website is tevens ons archief. We willen dat het intact blijft en doorzoekbaar. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen wijken wij van deze regel af.

Foto’s zijn soms een dingetje. Dan vraag je iemand om een interview, krijg je een volmondig ja, maar als je dan toevoegt dat er ook een foto wordt gemaakt, tja, dan horen we meer dan eens een aarzeling. Ik hoef niet zo nodig op de foto, klinkt het dan. Waarom niet? Vaak wil men niet op de voorgrond, is er gêne.

Gesputter en protest

Herkenbaar. Ik wil ook liever niet met foto in een krant of op een website. Misschien ben ik daarom wel journalist geworden. Sta je toch aan de andere kant, niet in de spotlights. Ik herinner me nog goed het moment dat we ter redactie besloten dat in de rubriek Over ons op de website, naast het korte tekstje met wat persoonlijke wetenswaardigheden over de redacteur in kwestie, een foto moest komen. Gesputter en protest, waar was dat nou voor nodig? Nou, om dezelfde reden dat we geïnterviewden op de foto zetten: de lezer wil graag zien met wie die te maken heeft.

En dus kwam er een fotosessie. En een paar jaar later - je wilt herkenbaar blijven - weer een. Ik was nooit echt gelukkig met het resultaat, in mijn gedachten zie ik er anders uit dan op de foto, zullen we maar zeggen. En ik bleek niet de enige die het liefst met een grote bocht om de Over ons-foto heen zeilde. Er werd gezucht en enkeling plaatste na een tijdje in alle stilte een andere (lees: welgevalligere) foto.

Aardappelschillen

Laat ik een ding vooropstellen: het ligt niet aan onze fotografen. Die maken veelal mooie portretfoto’s. Kijk alleen maar naar de serie waarin we mensen het hemd van het lijf vragen. Meer dan eens kan ik de eerste huiver dan ook wegnemen door te verwijzen naar hun werk.

Wat wel zo is: vroeger stond je in de krant en een dag later lagen de aardappelschillen erin. Weg was het artikel en de foto. Nu staat alles online en is het altijd op te zoeken.

Wat het beeldmateriaal betreft, vind ik dat een voordeel. Meestal ben ik tien jaar later een stuk tevredener over de (inmiddels) oude foto waar op ik prijk.

Auteur: Riki Janssen

Foto: Shutterstock

Categoriëen: Columns en opinie
Tags: foto,fotograaf

Reacties

Redactie

Het klopt dat de grondbeginselen van de AVG altijd in acht genomen moeten worden, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:02016R0679-20160504#tocId23. Als journalisten verwerken wij persoonsgegevens 'op een wijze die ten aanzien van de betrokkene rechtmatig, behoorlijk en transparant is' en 'voor een welbepaald, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigd doeleinde' door onszelf voor te stellen als journalist, het medium waarvoor wij werken te melden, de persoon te vragen of zij geïnterviewd willen worden en uit te leggen voor wat voor artikel (persoonlijk verhaal, nieuwsstuk, achtergrond) we het interview gaan gebruiken. In sommige gevallen maken we nog extra afspraken, bijvoorbeeld over het lezen van het artikel voor publicatie. We checken deze gegevens altijd, zodat bijvoorbeeld namen goed gespeld zijn. Wanneer de persoon instemt met het interview (en ook de foto), hebben wij op de juiste manier (zowel volgens de AVG als de journalistieke ethiek) persoonsgegevens geregistreerd en verwerkt.
Binnen de AVG bestaat inderdaad het recht op gegevenswissing. Dit recht is echter niet van toepassing wanneer de verwerking van de persoonsgegevens nodig is ‘voor het uitoefenen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie’ (art. 17, lid 3a) of ‘met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden overeenkomstig artikel 89, lid 1, voor zover het in lid 1 bedoelde recht de verwezenlijking van de doeleinden van die verwerking onmogelijk dreigt te maken of ernstig in het gedrang dreigt te brengen’ (art. 17, lid 3d). Voor journalistieke archieven gaan beide punten op, iets wat nog benadrukt wordt in art 85, lid 1. De leidraad van de Raad van Journalistiek zegt hierover: ‘Wanneer journalisten het verzoek krijgen om online toegankelijke publicaties (tekst, beeld en/of geluid) te anonimiseren dan wel te verwijderen, laten zij slechts in uitzonderlijke gevallen het publieke belang van zo volledig mogelijk, betrouwbare archieven wijken voor de particuliere belangen van degenen die hierom verzoekt.’ Zie ook: D. Verantwoording/Achteraf » Raad voor de Journalistiek

Ruben Veenhuysen

Beste Riki,

Graag plaats ik toch even een kleine kanttekening bij bovenstaand redactioneel artikel.
Ik lees in de eerste alinea, als reactie op een verzoek van een oud-studente om te worden 'vergeten' (zie art. 17 Algemene Verordening Gegevensbescherming), dat dit dit niet zou kunnen. De gegeven argumentatie: "onze website is tevens ons archief".

Organisaties die persoonsgegevens (ja: ook een foto is een persoonsgegeven) verwerken, kunnen dit alleen rechtmatig doen, wanneer zij de basisbeginselen van de AVG in acht nemen (zie art. 5 AVG). Zo mogen persoonsgegevens alleen worden verwerkt 'op een wijze die ten aanzien van de betrokkene rechtmatig, behoorlijk en transparant is', 'voor een welbepaald, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigd doeleinde' en dienen de persoonsgegevens 'juist' te zijn. Ik zal hier geen uitgebreid geschreven college houden over de AVG en het verantwoord omgaan met persoonsgegevens, maar ik geef wel graag aan dat 'persoonsgegevens blijven verwerken, omdat de website ook het archief is' naar mijn verwachting niet zal volstaan als rechtvaardiging voor het blijven verwerken van de persoonsgegevens. Te meer wanneer, de betrokkene expliciet het verzoek doet de foto/het persoonsgegeven te verwijderen. Zie ook: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=9ea7d0f130d57f50ef7c6ad84a0b8cc3cc7bd2b89593.e34KaxiLc3eQc40LaxqMbN4OaNmNe0?text=&docid=152065&pageIndex=0&doclang=NL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=284164.

Desgewenst maak ik graag wat tijd voor de redactie vrij, om wat meer toelichting te geven op de AVG en de verantwoordelijkheden die daaruit voortvloeien, ook voor journalisten.

Met vriendelijke groet,
Ruben Veenhuysen

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.