De professor (we noemen hem X), gespecialiseerd in onderzoek naar diabetes, werd per 1 juli 2024 ontslagen na een rechtszaak in Maastricht. X was het daarmee oneens en ging in hoger beroep. Hij wilde zijn baan terug. Zou dat niet lukken, dan eiste hij een zogeheten billijke vergoeding van minstens een miljoen euro.
Toon
De ontslagcasus houdt verband met de al jarenlange moeizame verhoudingen tussen twee vakgroepen aan de Universiteit Maastricht (voedings- en bewegingswetenschappen en humane biologie) en de escalatie daarvan. Aanleiding waren plannen voor een nieuwe leerstoel én een geëmotioneerde e-mail waarin X allerlei beschuldigingen uitte aan het adres van een collega-prof bij humane biologie. Zo schreef hij in die e-mail, gericht aan Rianne Letschert, voorzitter van het college van bestuur: “Moet ik hem dan gaan vertellen dat je op het werk niet intimideert? Dat je je lul in je broek moet houden? Is dat mijn taak, of moeten jullie de signalen oppakken en naar mensen luisteren.” In tegenstelling tot de Limburgse rechter gaat het hof niet mee in de overtuiging dat X met de uitlatingen zou hebben gedoeld op vermeend seksueel grensoverschrijdend gedrag. Wel zijn de woorden en de toon “ver beneden het peil dat men van een hoogleraar mag verwachten”.
Advocatenkantoor
Omdat X in die bewuste e-mail ook klaagde over een gevoel van sociale onveiligheid en vond dat de FHML-decaan meermaals beslissingen had genomen ten nadele van zijn vakgroep, besloot Letschert destijds tot een onafhankelijk onderzoek naar de situatie op de werkvloer. Later volgde een persoonsgericht feitenonderzoek (gericht op X) door een advocatenkantoor. Hoewel de UM had beloofd dat dit onafhankelijk zou gebeuren, is daar geen sprake van, aldus het hof. In het verleden heeft de universiteit het kantoor al eens ingeschakeld in arbeidsrechtelijke kwesties. Bovendien had de ‘advocaat-onderzoeker’ zelf toegegeven niet onafhankelijk te zijn. Het hof tikt de UM op de vingers: hiermee wekt ze “de schijn van vooringenomenheid”.
Illusie
Zowel de hoogleraar als de UM hebben elkaar ernstige verwijten gemaakt; er is sprake van een verstoorde arbeidsverhouding, luidt het oordeel. Een “kansrijke terugkeer” op de werkvloer noemt het hof “een illusie”. Uit een opsomming van klachten blijkt volgens het hof dat X “een basaal gevoel van niet gehoord voelen en onveiligheid” heeft. Daarbij verwijt X diverse leidinggevenden, die deels ook vandaag de dag nog werkzaam zijn bij de faculteit en onderzoeksinstituut NUTRIM (waar de vakgroepen onder vallen), niets aan de situatie te hebben gedaan. Tegelijkertijd ziet het hof dat er bij de UM geen enkel vertrouwen is om X weer terug te halen, gelet op bijvoorbeeld de “ernstig beschadigde” relatie met de decaan.
De prof krijgt zijn baan niet terug en ook de gevraagde billijke vergoeding wordt niet toegekend. Wel – zo was vorig jaar al besloten in de rechtbank – heeft hij recht op een transitievergoeding van bijna 136 duizend euro.