Eerst even over de jongste INKOM. Die is inmiddels geëvalueerd - eerstejaars, ouderejaars vrijwilligers, de gemeente en de organisatie hebben hun zegje gedaan - en “we zijn heel tevreden”, klinkt het in het kantoor van Birgitte Hendrickx, adjunct-directeur van het Studenten Service Centrum (SSC), waar ook Jeroen Custers, projectleider van de INKOM, is aangeschoven. De politie en ook de EHBO hebben zich “verveeld”, lachen ze. “Er is niemand van een feest verwijderd, dat waren er normaal een paar per INKOM. Er was geen gedoe in de stad en ook qua alcoholgebruik kenden de eerstejaars beter hun grenzen.” Kortom concluderen de twee: de sfeer was gezellig, de INKOM kreeg een hoger cijfer dan vorig jaar, tussen de zeven en acht.
Waarom het anders was dan voorgaande jaren? Hendrickx: “Het is natuurlijk psychologie van de koude grond, maar dit cohort studenten heeft nog twee normale middelbare schooljaren na corona gehad. Ze hebben geleerd hoe je je gedraagt.”
Pittige INKOM
Toch was de INKOM 2025 pittig, het kleine kernteam “heeft meer uren gemaakt, dan gehoopt”, zegt Custers. Dat team bestaat sinds 2024 uit medewerkers van het SSC en een paar studenten, aangevuld in de piekweken met vrijwilligers, helpers en mentoren. Het gaat om bijna zevenhonderd mensen, grotendeels studenten, die steeds moeilijker te vinden zijn. Niet voor niets zijn dit jaar UM-medewerkers op vrijwillige basis bijgesprongen.
Tot 2024 was de organisatie in handen van vier of vijf studenten die de WerkGroep INKOM (WGI) vormden. Maar sinds corona is alles veel complexer geworden, legt Hendrickx uit, of het nu gaat om vergunningen, de financiën of de veiligheid. “Kijk naar de opening op de Markt. Voor het geluid, de EHBO, of bijvoorbeeld de ‘afhekking’ van het plein: de eisen en regels zijn veel strenger. We moeten niet alleen security-medewerkers inzetten, maar bijvoorbeeld ook een vak vrijmaken voor een mogelijke demonstratie en een vak voor een mogelijke tegendemonstratie.” De verantwoordelijkheid voor de hele introductieweek is inmiddels te groot om alleen aan studenten over te laten, concluderen de twee. Al zijn ze wel nog nauw betrokken bij de bepaling van de inhoud - “zij weten veel beter welke artiesten we moeten uitnodigen”-, de organisatie van evenementen en de acquisitie.
Uurtje-factuurtje
Het zijn alleen geen fulltime ‘banen’ meer. Sowieso werd de animo kleiner en kleiner om de studie een jaar op te schorten voor een werkervaringsplek die geen maandsalaris opleverde, maar waarvoor men uitbetaald kreeg in de vorm van bestuursmaanden (geld van de universiteit ter compensatie van studievertraging). Hendrickx: “We kregen geen sollicitanten meer. De student van vandaag wil geen jaar studievertraging oplopen en wil ook graag gewoon betaald worden: uurtje-factuurtje.” Custers, zelf zo’n tien jaar geleden WGI-lid, begrijpt dat wel. “Alles is duurder dan in mijn tijd: de kamerhuur, de boodschappen, het leven an sich. Studenten proberen hun studie binnen de tijd te halen en de INKOM erbij te doen. Dat kan nu met zestien uur per week door het jaar en in juli en augustus fulltime via het uitzendbureau InterUM.”
Op de schop
Maar goed, ondanks al deze aanpassingen moet de INKOM op de schop, vinden de organisatoren. “Het is in deze vorm niet duurzaam”, vindt Hendrickx. Het aantal deelnemers stagneert, dit jaar drieduizend, zeshonderd minder dan in 2023. De oorzaak? Dat blijft gissen, klinkt het. De discussie over de verenigingen - Tragos en Circumflex werden na meerdere incidenten uitgesloten van deelname en organiseerden een alternatieve Maasweek - kan een rol hebben gespeeld, ook deden de hotello’s van Zuyd Hogeschool niet mee. Los daarvan: “Is het nog van deze tijd dat een universiteit grote feesten organiseert waar alcohol geschonken wordt? Willen we dit nog als UM? Moeten we dit niet aan de studentenverenigingen over laten?” Tel daarbij op dat zo’n week ronduit duur is (het exacte bedrag willen ze niet kwijt) en steeds duurder wordt. En, last but not least: voor studenten uit het buitenland start het academisch jaar in Nederland erg vroeg (in veel landen is dat weken later), zij komen vaak pas begin september als het onderwijs begint, weet Hendrickx. “Wij overwegen daarom om de kennismaking met de stad en de daaraan gekoppelde sociale activiteiten te laten samenvallen met de facultaire introductie, in de laatste week van augustus.” Ideaal zou zijn als de faculteiten de studiegerichte activiteiten tot 14.00 uur ’s middags laten lopen zodat daarna de sociale evenementen kunnen beginnen. Groot voordeel aldus Hendrickx en Custers: “Je hoeft geen zaken meer dubbel te doen, nu organiseren faculteiten ook vaak een borrel, een feest, een VVV-tochtje door de stad, én, heel belangrijk, je bedient alle nieuwe studenten. Dus niet alleen de drieduizend die zich opgeven voor de INKOM, maar de acht- á negenduizend eerstejaars bachelors en masters.”
Zachte landing
De komende tijd gaat het SSC met faculteiten, studenten en verenigingen praten over wat ze zouden willen. “We hebben al bij een aantal directeuren gepolst, die waren zeker niet afwijzend. Wij nemen hen natuurlijk werk uit handen, maar tegelijkertijd verwachten we vanuit die hoek een bijdrage. We willen allemaal dat studenten een zachte landing maken in Maastricht. De INKOM is van ons allemaal.”
De verenigingen zullen zich misschien bezorgd achter de oren krabben. Ze organiseren immers tot nu toe in de week van de facultaire introductie hun eerstejaarskamp. Hendrickx: “Hoe lossen we dat op? Daar gaan we het ook over hebben.”
Wat sowieso blijft, is dat studenten ook met studiegenoten van andere faculteiten kennis kunnen maken. “Je wilt de sociale cohesie binnen de UM versterken, we willen dat mensen elkaar ontmoeten, elkaar opzoeken, dat hoort bij het wereldburgerschap dat we voor al onze studenten willen”, legt Hendrickx uit.
In de zomer van 2026 moet duidelijk zijn hoe die nieuwe week eruit gaat zien. “Wij zijn vooral heel nieuwsgierig”, klinkt het op de eerste verdieping van het SSC. In 2027 moet de INKOM nieuwe stijl van start gaan.