Sinds 1 januari 2024 is iedere Nederlandse gemeente verplicht om een meldpunt ‘goed verhuurderschap’ te hebben. Hier kunnen huurders en woningzoekenden terecht die menen dat hun huurbaas of een verhuurbemiddelaar zich niet houdt aan de gelijknamige wet, die zich onder meer richt op intimidatie, discriminatie en (te hoge) kosten. De gemeente kan hier vervolgens op handhaven met waarschuwingen en boetes oplopend tot tienduizenden euro’s.
Tot nog toe klopten er minder mensen aan dan verwacht, zegt Timo Schouten, projectleider bij het Huurteam Zuid-Limburg, dat het meldpunt voor Maastricht en dertien andere Limburgse gemeentes beheert. “We gingen uit van een toename door nog een nieuwe wet (betaalbare huur), waardoor huurders met ingang van dit kalenderjaar ook te hoge huurprijzen kunnen melden, maar dat effect is minimaal gebleken. Bovendien gaat het vaak over zaken waarvoor het meldpunt niet bedoeld is, denk aan overlast van buren, ongedierte of gebreken zoals lekkages.” Een woordvoerder van de gemeente Maastricht laat weten dat het dit kalenderjaar vooralsnog om 155 meldingen gaat, waarbij in 28 gevallen mogelijk sprake is van een overtreding van de Wet goed verhuurderschap.
Dreigen
Volgens Schouten zijn het vooral studenten die zich melden. “Meestal met klachten over intimidatie. Bijvoorbeeld een huurbaas die dreigt met het opzeggen van het contract omdat de huurder naar officiële instanties wil stappen met een klacht over gebrekkig onderhoud, of die elektriciteit of water afsluit om de bewoner weg te pesten. Wat ook vaak voorkomt: een verhuurder die zonder toestemming iemands kamer betreedt. Dat mag niet en kan intimiderend voelen. Alleen is dat vaak lastig te bewijzen, dan moet je al een camera hebben hangen. Overigens zijn er studenten die dat daadwerkelijk doen.”
Over discriminatie komen er “slechts sporadisch” meldingen binnen. Opvallend, want een veelgehoorde klacht onder studenten is dat sommige verhuurders alleen een man of juist een vrouw, of bijvoorbeeld alleen een Nederlander of Duitser, in hun kamers willen. “Als dat zwart-op-wit in een advertentie staat, is dat in principe voldoende bewijs van discriminatie. Maar wij kunnen als meldpunt alleen iets ermee als iemand zich bij ons meldt.”
Terugbetalen
Het is aan de gemeente om te beslissen wat ze met de meldingen doet. “Als het tot een boete leidt, vermeldt men de overtreding en de naam van de overtreder ook op de gemeentewebsite”, zegt Schouten. Daarop is tot nu toe slechts één geval te vinden (de hoogte van de boete wordt niet vermeld, wel dat het om een geval van intimidatie gaat). Een gemeentewoordvoerder laat weten dat er eerst naar een oplossing wordt gezocht. In het geval van te hoge of niet toegestane kosten wordt de verhuurder of bemiddelaar bijvoorbeeld telefonisch verzocht om dit bedrag terug te betalen. Pas als dat niet lukt, gaat men mogelijk over tot een boete.
Schouten ziet de effecten daarvan. “Denk aan bemiddelingskosten, soms wel 300 euro, die sommige bureaus in Maastricht rekenen voor zoiets als het opstellen van een contract. Dat mag niet. We zien het nu steeds minder vaak, sinds dat enkele keren gemeld is. Hetzelfde geldt voor de waarborgsom: die mag maximaal twee keer de kale huur bedragen, maar in het verleden vroegen verhuurders vaak fors meer. Dat zie je eigenlijk niet meer gebeuren.”
Daarnaast is de gemeente deze zomer begonnen met ‘proactief’ onderzoek – dus zonder meldingen – naar te hoge huurprijzen, aldus de woordvoerder. Op vier van de 24 gecontroleerde adressen bleken de huurders te veel te betalen. In alle gevallen heeft de verhuurder aanpassingen gedaan om een boete te voorkomen.