2020–2022: Intelligente lockdown: alles online, antispieksoftware en heel veel zorgen

Lange rijen studenten met mondkapjes op de loopbrug in Randwyck, september 2021

2020–2022: Intelligente lockdown: alles online, antispieksoftware en heel veel zorgen

Serie over 50 jaar universiteit: Terug in de teit

18-05-2026 · Achtergrond

Op donderdag 12 maart 2020 rolt een nieuwe uitgave van Observant van de persen. Sinds Nieuwjaar is het vooral de cyberhack, waar de Universiteit Maastricht vlak voor Kerst 2019 slachtoffer van werd, die de nieuwspagina’s van het universiteitsblad domineert. Maar vandaag staan op de voorpagina twee artikelen over het coronavirus dat na China nu ook in Noord-Italië slachtoffers maakt. In het ene bericht vertellen Maastrichtse wetenschappers dat de besmettingspiek hier nog moet komen.

Van paniek is geen sprake. In het artikel ernaast gaat het over een petitie, gestart door drie Maastrichtse eerstejaars afkomstig uit Italië die in no time duizend keer is ondertekend. Zij roepen de universiteit op om de deuren te sluiten. Ze maken zich “extreem veel zorgen” over het gebrek aan “awareness” in Nederland. In hun eigen land zijn de universiteiten dicht tot tenminste 3 april, klinkt het. In Maastricht gaan colleges, onderwijsgroepen en tentamens nog gewoon door. Sluiten kan overigens alleen na advies van de GGD of de burgemeester, zo heeft de minister alle onderwijsinstellingen op het hart gedrukt.
Christian Hoebe, hoogleraar aan de UM en hoofd infectieziektebestrijding van de GGD Zuid-Limburg, begrijpt de zorgen van de Italiaanse studenten: “De situatie in Italië is een nachtmerrie [op sommige dagen zes- tot achthonderd doden per dag] waarvan we hopen dat we die in Nederland niet krijgen.”

Deuren sluiten

Dan gaat het opeens heel snel. Drie dagen later sluit de UM op last van de regering dan toch de deuren, in eerste instantie tot 6 april, maar al snel wordt dat verlengd tot 1 juni. Premier Rutte heeft het op tv over een intelligente lockdown.

Het onderwijs gaat in een vloek en een zucht online, docenten draaien overuren, Zoom en Teams zijn heel snel gemeengoed, toetsen worden of uitgesteld, of vervangen door een essay, paper, take-home tentamen of een mondeling examen via Skype. Al in dat eerste coronavoorjaar gaat de UM werken met antispieksoftware - online toetsen met cameratoezicht. Dat loopt lang niet altijd vlekkeloos en levert veel gemopper op. In de universiteitsraad wijst de studentengeleding op de risico’s: “Het zou bijvoorbeeld kunnen dat ‘slechte’ studenten nader geïnspecteerd gaan worden [degenen die bijvoorbeeld onvoldoende hebben gescoord voor een tussentoets of practicum]. En wat als iemand een hoofddoek draagt of promotiemateriaal van een politieke partij aan de muur heeft hangen? Beïnvloedt dat niet de beoordeling?”

Eenzaamheid

Eenzaamheid ligt op de loer. Studenten missen hun vrienden, maar ook de interactie met studiegenoten die tijdens de online onderwijsgroepen toch een stuk minder is, zo blijkt tijdens een rondgang van Observant. Ook de redactie werkt vanaf 16 maart thuis. De stroom aan artikelen stokt geen moment, al is het voor collega’s met kinderen in de basisschoolleeftijd soms een hard gelag. Die zijn opeens niet alleen journalist en ouder, maar ook onderwijzer.

Het zal meer dan een jaar, tot 2 september 2021, duren voor er weer een papieren krant uitkomt. ‘Geen besmettingsgolf tijdens de Inkom’ is de kop van het eerste bericht op de voorpagina. Daarboven een foto van een lange rij studenten met mondkapje op de loopbrug tussen de Universiteitsingel 40 en 50. De angst voor nieuwe grootschalige besmettingen is minder nu er een vaccin is en tal van medewerkers en studenten zich al hebben laten inenten.

Angst

Dat de angst niet helemaal weg is, blijkt uit een opiniestuk van UM-hoogleraar Bart Verspagen die vindt dat iedereen die fysiek deelneemt aan onderwijs, zich moet laten vaccineren. Studenten die weigeren, kunnen online de onderwijsgroep volgen. De meningen zijn verdeeld. “Je zou dan niet alleen gevaccineerden moeten toelaten, maar ook degenen die een infectie hebben doorgemaakt”, reageert Christian Hoebe, inmiddels lid van het Outbreak Management Team (OMT). Universiteitsraadslid Lotte Meerhof: “Ik vind het belangrijk dat studenten en docenten zich vaccineren, maar dat mag geen rol spelen bij de toegang tot het onderwijs.”

In oktober lopen de besmettingen opnieuw op, de faculteitsgebouwen raken leger en leger nu het onderwijs weer deels hybride en online is. Begin december 2021 besluit de redactie om ook weer online te gaan: “We hopen half januari weer op papier te verschijnen.” Dat blijkt te optimistisch. Pas begin maart 2022 rolt er weer een nummer van de pers. De oorlog in Oekraïne is dan net uitgebroken. Die doet al het andere nieuws verbleken, schrijven we op 10 maart.

50 jaar universiteit

Dit is een serie over 50 jaar UM. We duiken in onze eigen archieven: welke opzienbarende, grappige, belangrijke of wonderlijke nieuwsjes komen we tegen?

Lees hier alle voorgaande afleveringen van deze serie.

Auteur: Riki Janssen

Foto: Observant

Tags: corona,mondkapjes,hubride,online,thuiswerken,angst,vaccin, 50 jaar UM,instagramNL

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.