Hoger onderwijs vraagt financiële steun voor opvang vluchtelingen

Hoger onderwijs vraagt financiële steun voor opvang vluchtelingen

Het gesprek met het ministerie moet nog plaatsvinden en de instellingen wachten af wat dat oplevert

01-04-2022

NEDERLAND. Veel scholen in Nederland hebben inmiddels jonge vluchtelingen uit Oekraïne in de klas. Ook het hoger onderwijs wil graag nieuwkomers toelaten, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

Bijna een maand geleden stuurde de stichting voor vluchtelingstudenten UAF, samen met de koepelorganisaties van hogescholen en universiteiten, een brief naar minister Dijkgraaf. Ze waren blij met het miljoen euro dat de minister had toegezegd voor steun aan hun huidige Oekraïense en (Wit-)Russische studenten en onderzoekers. Maar kon er niet ook iets gebeuren voor de studenten die Oekraïne nog zouden ontvluchten?

Het UAF vroeg de minister om een landelijk fonds dat gevluchte studenten uit Oekraïne in staat stelt om hun studie weer op te pakken, ongeacht de kosten. Daar horen nadrukkelijk ook de Afghanen, Jemenieten en Afrikanen bij die in Oekraïne studeerden voordat de oorlog begon.

Onbegrip

Het gesprek met het ministerie moet nog plaatsvinden en de instellingen wachten af wat dat oplevert. Dat leidt hier en daar tot onbegrip. Nederlandse universiteiten staan niet vooraan bij de steun voor Oekraïne, schreef de Maastrichtse hoogleraar Wim Groot in zijn column in Observant. “Scholen in het basis- en voortgezet onderwijs nemen Oekraïense vluchtelingenkinderen op in hun klas. Wat doen de universiteiten? Buiten steunbetuigingen vrij weinig.”

Begin maart zaten veel universiteiten en hogescholen bepaald niet stil. Ze organiseerden van alles voor hun studenten uit Oekraïne én uit Rusland en Belarus: die krijgen hulp bij psychische problemen en het verlengen van hun verblijfsvergunning, of als ze vanwege de oorlog geen geld kunnen opnemen. In antwoord op Kamervragen noemde minister Dijkgraaf deze steun gisteren nog ruimhartig.

Maar nieuwe vluchtelingstudenten kunnen niet zomaar aanschuiven in de collegebanken. We vroegen de grootste hogescholen en universiteiten naar hun plannen op dit gebied. Daarop kwamen acht reacties, alleen van universiteiten.

Wisselend beeld

Het beeld is nogal wisselend. De Universiteit Twente zegt meer permanente plekken voor vluchtelingen te willen creëren, maar hoe precies is nog niet duidelijk. De TU Delft laat alleen weten dat het online collegeaanbod natuurlijk ook openstaat voor vluchtelingen.

De Universiteit van Amsterdam onderzoekt of vluchtelingstudenten behoefte hebben aan bijvoorbeeld een laptop, wifi of een studieplek. Verder denkt de UvA na over het aanbieden van een pre-bachelor of een summer school, liefst in samenwerking met de Vrije Universiteit en de Hogeschool van Amsterdam.

De VU heeft een aantal gevluchte studenten uit Oekraïne alvast een ‘gastvrijheidsstatus’ gegeven. Dat betekent dat ze gebruik kunnen maken van onder meer de de bibliotheek en een computer op de campus. Ook kunnen sommigen van hen “aansluiten” bij vakken die in het verlengde liggen van hun eigen studie. Per student wordt bekeken of dat kan.

Bij de Universiteit Utrecht kunnen vluchtelingen via het programma InclUUsion gratis bachelorcursussen volgen. Sinds 2016 deden al meer dan duizend asielzoekers en statushouders dat, maar er worden wel eisen gesteld aan hun vooropleiding en Engelse taalvaardigheid. De Nijmeegse Radboud Universiteit en Wageningen Universiteit bieden soortgelijke programma’s aan. Ze beraden zich nog op “extra opties”.

Tilburg University doet dat ook en zou – net als Wageningen – graag zien dat de vluchtelingen uit Oekraïne tijdelijk een EER-status krijgen; dan betalen ze het lage, ‘wettelijke’ collegegeld van ruim tweeduizend euro in plaats van het torenhoge instellingscollegegeld voor niet-Europese studenten.

Langere termijn

Een woordvoerder van de VU Amsterdam verwacht dat vluchtelingen zich komend studiejaar kunnen inschrijven als reguliere bachelor- of masterstudent. “Het ministerie buigt zich nog over de voorwaarden.”

Het wachten is dus op het gesprek met minister Dijkgraaf. Die liet de Tweede Kamer gisteren nog weten dat hij met de instellingen nationaal wil bezien “of en zo ja hoe we deze studenten op langere termijn financieel kunnen ondersteunen”.

HOP, Hein Cuppen

Auteur: Redactie

Foto: Joey Roberts

Tags: oekraïne, oorlog, rusland, opvang, vluchtelingen

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.