Het is tijd om de medezeggenschap op onze universiteiten nieuw leven in te blazen. De opkomst voor de verkiezingen is landelijk laag en dit baart onze minister terecht zorgen. De oplossing die de minister voorstelt - ondersteuning, vergoeding en training - zal niet genoeg zijn als de raadsleden niet bereid zijn rekenschap af te leggen over hun beslissingen en adviezen. Waarom is dat het geval?
Het ligt niet aan ons College van Bestuur, dat vrij open is over wat er op de agenda staat en waarom. Het ligt ook niet aan de universitaire pers, die er bovenop zit en waarmee mensen wel praten maar alleen anoniem of sub rosa. Bovendien is het niet zo dat ze er geen tijd voor kunnen vrijmaken. Raadsleden worden adequaat gecompenseerd.
Waarom is bijvoorbeeld de Universiteitsraad dan toch een gesloten bolwerk?
Deels ligt dit misschien aan de interpretatie van een verouderd huishoudelijk reglement. Maar de werkelijke oorzaak is een ingesleten cultuur van geslotenheid. Een cultuur waarbinnen rekenschap geven als een last wordt ervaren in plaats van als een bron van energie en een met liefde en eer omarmde taak.
Dat hoeft geen arrogantie te zijn maar het kan zeker wel zo overkomen. Het lijkt net alsof de academische gemeenschap alleen in beeld is als er weer gestemd moet worden zodat er weer twee jaar gezwegen kan worden. Alleen als er een keer protest tegen komt, zoals in verband met het zwijgen over de Ddos aanval op Observant, wordt er schoorvoetend en erg laat gereageerd. Dat wekt weinig vertrouwen.
Neem nu deze Universiteitsraad: daar was intern heibel, het college van bestuur stelde een cultuuronderzoek in. Wanneer Observant als lid van onze gemeenschap vraagt wat hier in vredesnaam aan de hand is dan volgt er slechts stilte. De krant vroeg of er nog rekenschap over werd afgelegd. Ja, die zou komen. Maar voor de verkiezingen? Daarover moet eerst diepgaand intern gereflecteerd worden. Dan weet je het eigenlijk al.
Wij zijn natuurlijk allebei technisch voorzitter van de raad geweest en dus lijkt het flauw dit op te merken maar als er een ding is wat wij allebei schadelijk vinden voor de medezeggenschap is het wel het absolute gebrek aan en bij tijden zelfs weerzin tegen publieke verantwoording. Dat gaat ons aan het hart. Wij hebben ons ingezet voor de universitaire medezeggenschap en we willen dat het goed gaat.
In die zin vonden we het opiniestuk van twee leden van de studentendelegatie verfrissend omdat het een inkijkje gaf in waar de raad over nadenkt. Alleen het bleef onduidelijk waarom een hervorming van het kiesstelsel niet in stemming kon worden gebracht. Er zou zomaar een goede reden voor kunnen zijn maar wij mogen daarnaar raden. Waarom werd de begrotingsvergadering afgezegd? Het antwoord: voor interne reflectie. Maar waarom kun je dat dan niet na die vergadering doen? Leg het uit.
Misschien wordt de reden die raadsleden dan geven niet door iedereen begrepen, misschien is het zelfs zo dat men dit standpunt zal veroordelen en heel waarschijnlijk heeft men een betere visie dan de raad. Maar is dat erg? Nu weten we niets. Hoe kunnen wij dan verwachten dat mensen belangstelling voor de medezeggenschap hebben. Laat staan dat ze weten wie er in de raad zit en hoelang al? Laten we de vergaderingen streamen en mensen in de gelegenheid stellen om deze terug te kijken, maak een nieuwsbrief met de belangrijkste gebeurtenissen, zorg dat je als delegatie bereikbaar bent met een spreekuur of een forum.
Kortom, waarom schudden we de boel niet op? Laten we de ramen openzetten tegen de mufheid en geluiden naar buiten en naar binnen laten doordringen. Een andere cultuur is belangrijker dan meer geld voor de medezeggenschap.
Jonathan van Tilburg en Amanda Kluveld, oud-voorzitters van de Universiteitsraad. Ze doen in mei mee aan de universitaire verkiezingen met hun eigen partij met WP-kandidaten voor de U-raad.