Europa-deskundige Mathieu Segers overleden  (1976-2023)

Europa-deskundige Mathieu Segers overleden  (1976-2023)

Hij was “van nature best verlegen”

18-12-2023 · In Memoriam

Begin december 2016. Mathieu Segers is nog maar net dean van het University College Maastricht als hij ‘ja’  zegt tegen een uitnodiging van Observant om te gaan eten  bij vier vrouwelijke bestuursleden van studententennisvereniging Stennis. Zij koken.

De dames mogen ‘je’  tegen hun gast zeggen en al snel is de sfeer aan tafel informeel. Nieuwsgierig vraagt een van hen: “Ben jij geworden wat je wilde worden in het leven?” Tjee, reageert Segers. “Ik weet niet of ik zulke vastomlijnde ideeën had. Ik wilde iets met de internationale politiek gaan doen of profvoetballer worden.” Dat laatste zat er niet in. Op zijn 31ste is hij gestopt, “het spelniveau werd steeds lager en daarmee gevaarlijker. De kans op blessures was groot.” “Je hebt je zoontje nog”, lachen de vier, die net hebben gehoord dat Segers hem na het etentje op moet halen van de voetbaltraining. Segers, grinnikend: “Daar investeer ik nu in.”

Mathieu Segers - hoogleraar hedendaagse Europese geschiedenis en Europese integratie, wetenschappelijk hoofd van Studio Europa Maastricht en lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid - is afgelopen zaterdag overleden aan de gevolgen van darmkanker. Hij was 47 jaar. In ongeveer alle landelijke media - en dat is uniek, zoveel boegbeelden heeft de UM niet - is er aandacht voor zijn overlijden. Hij is een bekend Europa-deskundige en wordt een belangrijk en onmisbare denker genoemd.

Paplepel

Politiek, zo vertelde hij in tal van interviews, was hem met de paplepel ingegoten. Zijn ouders – zijn vader had een accountantskantoor in Maastricht en was een tijd lang buitenuniversitair lid van de universiteitsraad aan de UM, zijn moeder zat in het onderwijs – waren lid van de PPR (de linkse Politieke Partij Radicalen, die begin jaren negentig opging in Groenlinks). Aan de keukentafel was het reilen en zeilen in Den Haag, maar ook de plaatselijke politiek vaak onderwerp van discussie. Al vroeg raakte Segers gefascineerd door Europa. Op vijftienjarige leeftijd (1991) probeerde hij een glimp op te vangen van de Europese leiders die onderhandelden over wat het Verdrag van Maastricht zou gaan heten. De hekken bleken hoog, te hoog, en de scholier concludeerde dat hij de top op tv beter kon volgen.

Media-aandacht

Zijn studie politicologie in Nijmegen kwam niet uit de lucht vallen, net als het onderwerp van zijn proefschrift: de Frans-Duitse relaties tijdens de Europese integratie in de jaren vijftig. Via Utrecht, Harvard en Oxford komt hij in 2016 in Maastricht terecht, als dean van het UCM. Op dat moment is hij al een graag geziene gast in de media, in onder andere Buitenhof en Nieuwsuur, is hij vaste columnist in De Groene Amsterdammer en Het Financieel Dagblad, auteur van essays en opinieartikelen, sinds 2019 medepresentator van de podcast Café Europa  en wordt hij regelmatig geinterviewd over zijn werk en de politieke stand van zaken, ook in Observant.

Over die media-aandacht zei hij in 2019 in Observant: “Wat ik fijn vind, zijn uitnodigingen om te spreken naar aanleiding van mijn werk, van mijn columns bijvoorbeeld in De Groene en het FD. Maar ik ben zeer selectief in verzoeken van talkshows. Daar zit je in de eerste plaats als persoon en dan moet je ook een mening hebben over het laatste optreden van Gordon. Over een profiel door het tv-programma Tegenlicht heb ik even getwijfeld, maar toch gedaan. Net als een Klokhuis-uitzending over Europa. Dat vind ik echt belangrijk.” 

Segers schreef tal van boeken. Zijn laatste The Origins of European Integration, the Pre-history of Today’s European Union, 1937-1951 verscheen onlangs en werd uitgebreid besproken in de Volkskrant op 1 december.

Hij was ook een gesprekspartner voor politici en diplomaten. Onder andere Sigrid Kaag, D66 minister van Financiën in het demissionaire kabinet en voormalig diplomaat, maakte dat afgelopen weekend duidelijk. Zij tweette: “Mathieu was wat mij betreft een belangrijke en onmisbare denker, en bovendien een warm en betrokken mens.”

De Universiteit Maastricht noemt hem in een In Memoriam vandaag, 18 december 2023, een “toonaangevend wetenschapper en publiek denker op het gebied van de Europese integratie. Mathieu was een invloedrijke stem in het Europa-debat in Nederland die een brug sloeg tussen verleden en heden.” Hij laat een “onuitwisbare indruk”  achter en laat een “schat aan kennis na”.

Geen gladde prater

In Observant vertelde hij in 2019 over de grootste misvatting over Mathieu Segers: ´Dat ik een gladde prater ben, iemand die niet meent wat-ie zegt. Maar dat klopt niet. Ik vind het juist heel moeilijk om een verhaal te houden waar ik niet achter sta. Terwijl dat handig kan zijn als je iets gedaan wilt krijgen. Ik ben wel een makkelijke prater, ik hou ervan, maar het moet wel ergens over gaan. Net als vroeger aan de keukentafel, waar ik met mijn ouders en twee broertjes discussieerde over de maatschappij en de politiek.”

En: “Ik ben van nature best verlegen, maar als je merkt dat je ergens goed in bent, laat je je verlegenheid geleidelijk achter je. Toch kan die ineens de kop opsteken, vaak als ik iets moet uitdragen waar ik niet helemaal achter sta. In mijn werk voor de WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, red.) kan dat gebeuren als bewindslieden naar pasklaar advies vragen. Ik ben iemand die houvast zoekt in de inhoud. Valt die weg, dan kom ik op drijfzand terecht. Ik twijfel ook regelmatig aan mezelf. Dan vraag ik me af of mijn werk ertoe doet, voor mezelf maar ook voor anderen. Zo niet, dan moet er iets gebeuren. Ik laat me in die beslissingen, ook in het algemeen trouwens, sterk leiden door mijn gevoel. Ooit nam ik ontslag bij het ministerie van Financiën om te promoveren. Snapte niemand, maar het voelde wel goed.” 

Gewonnen tijd

Eind 2020 krijgt hij te horen dat hij darmkanker heeft, de levensverwachting is kort. Hij is hier open over, onder andere in het marathoninterview van de VPRO op 25 december 2021. Hij vertelde daarin over de chemokuur die was aangeslagen en de “gewonnen tijd” die hij daardoor kreeg. Hij heeft geen bucketlist opgesteld, zei hij later in de Volkskrant. “Ik voel weinig behoefte aan grote veranderingen. Die constatering vind ik comfortabel, ik kom erachter hoe bevoordeeld ik ben.”

Mathieu Segers werd 47 jaar, hij laat een vrouw en drie kinderen achter.

 

 

Auteur: Riki Janssen

Foto: Loraine Bodewes

Categoriëen: Mensen
Tags: mathieu segers,overlijden,europa,

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.