Deze zogenoemde Diamond Open Access-journals vragen geen vergoeding voor het publiceren van een artikel, niet van de wetenschapper, noch van de universiteit. Een goede zaak, vindt Laurens Kemp, promovendus bij klinische psychologie en een van de initiatiefnemers van de oproep. “De publicatievergoeding voor een open access-artikel bij een uitgever waar de UM geen contract mee heeft, kan oplopen tot wel vijfduizend euro. Van 2015-2018 is er wereldwijd 1 miljard dollar aan tarieven betaald. Onderzoekers die niet aan een instituut verbonden zijn, kunnen het vaak niet betalen. Ondertussen heeft een uitgever als Elsevier een winstmarge van 37 procent, dat is van de malle.”
Kemp en zijn medeorganisatoren hebben een petitie opgezet; wie die tekent belooft in de komende vijf jaar minstens één keer een Diamond Open Access-artikel te publiceren. “We hebben de drempel bewust laag gehouden. Het gaat ons vooral om de solidariteit onder wetenschappers te tonen. Voor een individu is het heel moeilijk om verandering in gang te zetten, maar samen staan we sterker. Als vijfhonderd mensen de petitie hebben ondertekend – de teller staat momenteel op 73 – publiceren we ook alle namen. Zo kun je zien wie er nog meer achter staat en anderen aanmoedigen.”
Het is niet de eerste keer dat wetenschappers van de faculteit psychologie en neurowetenschap (FPN) zich roeren in het open access-debat. Vorig jaar stapte de hele redactie van NeuroImage, het belangrijkste vakblad voor imaging neurowetenschap, op uit onvrede over het bedrag dat uitgever Elsevier van auteurs vroeg om een open access artikel te publiceren. De redactie richtte vervolgens een nieuw Open Access journal op: Imaging Neuroscience.