Bij de bacheloropleidingen European Studies en Global Studies aan de faculteit Arts and Social Sciences (FASoS) volgen studenten in ruil voor studiepunten een cursus in een vreemde taal naar keuze. Dat kan – voor internationals – Nederlands zijn, maar bijvoorbeeld ook Portugees, Arabisch of Duits. In september verhoogde het Talencentrum, dat deze lessen verzorgt, het tarief dat het aan de opleidingen rekent naar 475 euro per student. Dat is een stijging van meer dan 40 procent ten opzichte van de 330 euro van vorig jaar. Vergeleken met het tarief in 2022 – 265 euro voor Nederlands en 295 euro voor een andere taal – is het zelfs bijna een verdubbeling.
Volgens Ilja Schreinemakers, directeur van het Talencentrum, kon het niet anders. “De kosten zijn in de afgelopen jaren enorm gestegen door onder meer inflatie en schaarste aan docenten. We hebben het tarief lange tijd kunstmatig onder de kostprijs gehouden, maar dat is nu echt niet meer vol te houden. Vergeleken met andere universiteiten zijn onze cursussen overigens nog steeds aan de goedkope kant.”
Stoppen
Desondanks lijken er bij de bachelor European Studies twijfels te bestaan of het nieuwe tarief nog te betalen is. “In het licht van de dreigende bezuinigingen [op het hoger onderwijs door het kabinet] moet de forse stijging van de tarieven zorgvuldig worden geëvalueerd”, valt te lezen in de financiële paragraaf van de Onderwijs- en Examenregeling (OER) die onlangs naar de faculteitsraad werd gestuurd. Betekent dit dat de taallessen volgend jaar mogelijk uit het curriculum verdwijnen? Daar wil opleidingsdirecteur Luana Russo desgevraagd niet op vooruitlopen. Bij Global Studies ligt de situatie overigens anders, zegt opleidingsdirecteur Michaella Vanore: deze bachelor heeft een zogeheten BKKI-keurmerk, waarbij studenten een hoger collegegeld betalen. “Dat geeft de verplichting en mogelijkheid om extra elementen zoals taallessen aan te bieden.”
Bij de faculteit Health, Medicine and Life sciences (FHML) vormen de kosten voor taallessen zelfs een van de redenen om te stoppen met de Engelstalige track van de bachelor geneeskunde, waarin studenten gedurende hun hele opleiding een cursus Nederlands volgen bij het Talencentrum. Ook hier was er sprake van een vergelijkbare tariefverhoging, maar die gaf niet per se de doorslag voor het besluit, zegt programmacoördinator Sylvia Heeneman. “De kosten waren sowieso al substantieel.”
Haagse plannen
De timing van de prijsverhoging is gevoelig, nu taallessen volop in de belangstelling staan. Hoewel het kabinet vooralsnog niet met concrete plannen kwam om buitenlandse studenten verplicht Nederlands te laten leren, zinspeelden sommige coalitiepartijen daar in het verleden op. In de OER van European Studies staat dat de huidige taalles “mogelijk als fundament kan dienen als er in de toekomst Nederlands taalonderwijs ingevoerd moet worden”.
Volgens Talencentrum-directeur Schreinemakers moet de UM dringend nadenken over het taalonderwijs in de opleidingen en hoeveel geld ze daarvoor vrijmaakt. Vanwege mogelijke Haagse plannen, maar ook haar eigen strategisch plan. “Daarin staat dat we impact willen hebben op de regio en willen investeren in global engagement. Moet je onderwijs van grenstalen als Duits en Frans en wereldtalen als Spaans en Chinees dan niet juist méér in de curricula inbedden? Dat zul je als universiteit dan ook op een andere manier moeten gaan bekostigen.”