Even breed is op deze avond van Debatcentrum Sphinx de waaier aan onderwerpen die voorbijkomen: overlast in de stad, meertalig Maastricht door de eeuwen heen, wat studenten de stad opleveren, druk op de woningmarkt, het taalbeleid van de universiteit. De vraag ook wat internationalisering eigenlijk is, en of je in Maastricht – waar de meeste internationale studenten Belgen en Duitsers van net over de grens zijn – niet beter van ‘Euregionalisering’ kunt spreken.
En natuurlijk de Haagse plannen om internationalisering en verengelsing terug te dringen, onder meer door de Wet Internationalisering in Balans. De ook aangeschoven UM-collegevoorzitter Rianne Letschert is er opnieuw kritisch op. De situatie in Maastricht – de universiteit wil vooral groeien op de locaties in Sittard, Geleen en Venlo – ís wat haar betreft in balans. “Dus Haagse maatregelen zijn totaal onnodig.”
Niet meer thuis in eigen stad
Maar zien Maastrichtenaren dat ook zo? Want “dat is waar het om gaat”, zegt een van hen: “Het gevoel van mensen dat ze niet meer thuis zijn in hun eigen stad. De UM verliest draagvlak, ze is te internationaal voor de provinciestad die Maastricht is.” Daar doe je wat aan door meer Nederlandstalig onderwijs te geven, klinkt het. Precies zoals zijn partij – hij is lid van regeringspartij Nieuw Sociaal Contract – wil. Dat stimuleert studenten om de taal te leren, waardoor ze integreren en de kans stijgt dat ze na het afstuderen blijven, zo is de gedachte. Als ze tenminste nog willen komen: uitgerekend een Nederlandse student zegt dat hij juist speciaal voor het Engelstalig onderwijs naar het zuiden is verhuisd.
Het is niet dat ze geen Nederlands willen leren, merken verschillende buitenlandse studenten op. Maar lessen zijn duur, de schaarse tijd gaat eerst naar de studie én, zo klinkt het, veel Nederlanders laten nota bene hun eigen taal los zodra ze merken dat iemand die nog niet zo goed beheerst. “Ik vroeg mijn buurman of ik Nederlands moest leren”, grinnikt een student. “‘Dat heeft geen zin’, zei hij. ‘We antwoorden toch in het Engels.’” Ook de kritische Maastrichtenaar van daarnet zegt in die taal te communiceren met de expats in zijn straat.
"Een beetje meer geduld"
Een Duitse FASoS-docent vraagt de aanwezige Nederlanders om “een beetje meer geduld” te hebben met de internationals die aan de UM werken. Die willen volgens hem best werk maken van integratie, “maar wij staan door het regeringsbeleid onder druk. Mensen zijn bang”.
Letschert op haar beurt geeft toe dat er qua draagvlak in de stad nog wel wat te winnen valt voor de UM. Maar, voegt ze eraan toe, denk niet dat discussies over overlast en foutgeparkeerde fietsen ooit helemaal verdwijnen. “Wij zijn een jonge universiteit in een heel oude stad. In Leiden en Groningen zijn de universiteiten 450 jaar oud en ook daar speelt dit. We zijn hier al heel ver.”