Dat er regionale verschillen bestaan in ziekteverzuim, staat vast. Zuid-Limburg – met als epicentrum: Heerlen - geldt al decennialang als de regio die de kroon spant, in negatieve zin dan. Toch wordt er weinig onderzoek gedaan naar mogelijke socioculturele verklaringen voor die verschillen. Willibrord Beemsterboer promoveert (morgen) op dit onderwerp.
Beemsterboer – afkomstig uit Alkmaar maar al twintig jaar gevestigd in Limburg - heeft winkelpersoneel (verkopers) en schoonmakers uit de regio Utrecht vergeleken met collega’s uit Zuid-Limburg. Eerder onderzoek wees al uit dat Zuid-Limburgers vaker naar de huisarts gaan dan westerlingen en nu blijkt ook nog eens dat die “hogere medische consumptie” samenhangt met een hoger ziekteverzuim. Vanwaar die hogere medische consumptie? “Dat hangt waarschijnlijk samen met twee dingen. Ten eerste blijken Zuid-Limburgers onzekerder dan bijvoorbeeld Utrechtenaren over hun gezondheid. Ze maken zich meer zorgen en zoeken sneller de huisarts op.”
In de jaren tachtig al betoogde onder meer de gevierde econoom Geert Hofstede dat de zuidelijke regio beïnvloed lijkt te zijn door het nabijgelegen Duitsland. Duitsers en in het bijzonder de inwoners van het aangrenzende Nordrhein-Westfalen hebben immers moeite met onzekerheid, signaleerde Hofstede, en gaan daarom vaak naar de dokter. Beemsterboer: “Ze willen net als Limburgers honderd procent zeker weten dat ze niets onder de leden hebben, terwijl westerlingen hun schouders ophalen.”
Een andere reden dat Zuid-Limburgers vaker in de spreekkamer van de huisarts opduiken, is hun ongezonde leefstijl. “De literatuur laat vooral zien dat, al dan niet voortvloeiend uit het katholicisme, ze meer roken en drinken dan in de rest van het land. Ook wegen ze meer en bewegen ze minder. Mede als gevolg daarvan zijn ze vaker ziek en gaan ze eerder dood. Iets wat ook keer op keer blijkt uit onderzoeken van de GGD en het CBS.”
Er zijn indicaties dat de oorzaken van ziekteverzuim ook verschillen tussen andere regio’s in Nederland, zegt Beemsterboer. “Als het bestuur van een bedrijf met vestigingen door het hele land, zeg Blokker, het ziekteverzuim wil terugdringen, dan loont het om per regio de oorzaken in kaart te brengen. Iets wat natuurlijk ook interessant is voor overheden en arbo-diensten.”