Moesten we vorige week toch weer op reis. Verder dan Valkenburg deze keer. Op de mooiste zaterdag van het jaar schepen we ons in Kerkdriel in de Bommelerwaard in op het partyschip Domani. Aan boord gaan meer dan vijftig mensen die veertig jaar geleden ontwikkelingswerk deden in Zambia. Eens in de vijf jaren houden ze een reünie om een mooi, maar niet gemakkelijk verleden opnieuw te beleven. Nu moet u niet denken dat ik ooit ontwikkelingswerk in Zambia heb verricht. Thuisreizigers zoals ik krijgen dat niet voor elkaar. Ik mocht gewoon mee met N. die jaren buitengaats heeft doorgebracht. Ik moest mij bescheiden opstellen. Dat gaat vanzelf. Voordat de vijfenvijftig collega’s heden en verleden aan elkaar hebben verteld en verzwegen, is gewoonlijk het uitje voorbij. Zambia hebben ze beleefd, het Nederlandse landschap van de excursie is bijna onzichtbaar gebleven. De Domani vaart in zeven uur om de Bommelerwaard heen: Maas, Waal, Afgedamde Maas en weer de Maas. Ik heb rustig in mijn eentje naar het rivierlandschap kunnen kijken.
De grote rivieren hebben een groot deel van mijn leven letterlijk en figuurlijk in een kwade reuk gestaan. Vervuild, te druk op het water, onveilige dijken. Problemen die tot felle tegenstellingen leidden. Die slechte naam als het afvoerputje van Europa is aan het verdwijnen. In zeven uur raakte ik overtuigd dat de – grote - rivieren een streek is die zowel een zeer omvangrijk natuurgebied als een uniek Oudhollands cultuurlandschap vormt. Twee dagen voor onze trip stond er in Trouw een artikel van Hans Marijnissen over het huidige rivierbeheer. Kern daarvan is het uit “het harnas” halen van de rivieren door verwijdering van alle stenen. Daardoor komen de zand- en oeverwallen terug en kan het water bij overvloed de uiterwaarden in. Op veel plaatsen is dat al gebeurd. Zowel langs de Waal en Maas is het effect verbluffend. Kleine strandjes, vogels, vee half in het water, bomen eenzaam of in groepjes, natuurlijke wallen. Mijn thuisreis kwam de volgende dag. In twee boeken over de schilder Jan van Goyen uit de Gouden Eeuw zag ik dezelfde dromerige rivieroevers als de dag ervoor. Met daarbij de kleine stadjes en schepen die er onlosmakelijk bij horen.