Op een niet zo fraaie dag in december werden N. en ik verzocht op het station Den Bosch uit te stappen. Met ons honderden anderen. Op het perron heerste een gezellige drukte. Het was de fase van de ontkenning. Er ging een gerucht: over een half uur zou nog een laatste stoptrein naar Utrecht gaan. Later mochten wij kort een mevrouw met een rode pet spreken. Zij adviseerde ons Amsterdam te bereiken door naar Tilburg te gaan. Vandaar reden nog wel treinen naar Rotterdam. Zij sloot niet uit dat met vertraging de hoofdstad zou kunnen worden gehaald. Wij wisten genoeg. Wij besloten de verdere afwikkeling van Het Laatste Oordeel niet af te wachten. Met een koffer vol onuitgepakte cadeautjes stapten wij in een bijna lege trein naar Maastricht. Thuisgekomen bleek dat wij slechts de buitenkant van de instorting van het vervoerswezen te hebben waargenomen. Utrecht CS, Schiphol, de A 1 tot en met 14. In de rest van Europa dito. Zou een volgende keer Het Laatste Oordeel wel doorgaan, dan kunnen we nu rustig thuis onze definitieve bestemming afwachten.
Toch valt de decembertrek in 2010 in het niet bij de grootste verplaatsing van mensen in 2011. Sinds vele jaren verhuizen tenminste zes miljoen bewoners van het platteland naar de stad. Hun reizen zijn gevaarlijker, ongemakkelijker en duurder dan wij ooit meemaken. In de eerste dagen van het nieuwe jaar verdronken al tientallen Oost Afrikanen in de buurt van Jemen. Op weg naar hun ideale stad van aankomst in de Golfstaten. De Canadese onderzoeksjournalist Doug Sanders schreef een verrassend boek: Arrival city. In een goede Nederlandse vertaling met de wat slappe titel De trek naar de stad. Saunders bezocht zelf meer dan twintig aankomststeden, in alle werelddelen. Van Slotervaart tot Santa Maria bij Rio de Janeiro, van South Los Angeles tot Liu Gong Li in China. De kracht van het betoog ligt in het kiezen van deze gigantische “buitenwijken” als arrival cities. Tot in al hun lagen zijn het multiculturele steden. En tegelijk overgangssteden met een voortdurende uitstroom van min of meer geslaagde, en een instroom van nieuwe migranten. Werelden van onrust, onveiligheid en creativiteit. Wat nooit helpt, is er een hek om zetten.