Op het oog wonen we in een betrekkelijk vreedzame en geweldsarme samenleving maar in werkelijkheid leven we al jaren op de rand van oorlog. Nadat er vijandelijkheden uitgebroken zijn is de waarheid immers steevast het eerste slachtoffer, en weet u nog wat Beatrix een paar jaar geleden in haar kersttoespraak zei? Inderdaad: De leugen regeert. Een beetje pijnlijk voor het zittende kabinet, maar het staatshoofd kan zoiets weten en dus deed daarna iedereen maar alsof ze het eigenlijk over de media had gehad. Nu kunnen die er ook wat van, maar vlak politici, bestuurders en bedrijven ook niet uit. Zie de minister-president die ‘met de kennis van nu’ toegaf dat gisteren anders beslist had moeten worden, terwijl iedereen wist dat die kennis van gisteren dezelfde als die van het toenmalige nu was. Denk aan Jo Ritzen die bij zijn afscheid zei dat hij elders wel het tienvoudige salaris had kunnen krijgen. Of kijk eens naar de reclame: is er nog iemand die gelooft dat daar ook maar een woord van klopt? Van minuut tot minuut, van dag tot dag wordt de waarheid geminacht en niemand kijkt daar nog van op. Nu zijn er die beweren dat er sowieso slechts meningen zijn en dat de waarheid dus niet bestaat. Hen nodig ik uit eens op de spoorrails te gaan liggen en denken dat het slechts een particuliere mening is dat daar een trein aan komt denderen. Wie opstaat moet voortaan zijn mond houden; wie blijft liggen doet het vanzelf wel. Soms is de waarheid met het blote oog te zien maar in andere gevallen moet je ernaar zoeken. Dat moeten universiteiten doen, maar die besteden hun geld tegenwoordig liever aan communicatie, lees ik in de krant. In 1984 noemde Orwell het departement van propaganda the Ministry of Truth en in 2011 heet dat kennelijk Communicatie. Ik wil niet zeggen dat daar leugenaars werken, maar professionele mooipraters zijn het wel, en voor georganiseerde mooipraterij moet een universiteit zich diep schamen. Die moet pal voor het zoeken naar de waarheid staan en als die omstreden of pijnlijk is het debat daarover organiseren, voeden en een platform bieden. Dat is het omgekeerde van een onafhankelijke periodiek willen omzetten in een blaadje dat slechts de mening van bestuurders mag verkondigen, iets dat een aantal colleges van bestuur in het land doet. Mag hopen dat onze bestuurders Observant met rust laten. Mocht het Maastrichtse college toch op rare ideeën komen: slecht plan, heren, vergeet dat. Of wil je dat ik jullie even wijs waar de spoorrails liggen?