Regisseur Alejandro Amenábar (Mar Adentro) blaast met zijn jongste film de ‘agora’ nieuw leven in. Het politieke en maatschappelijke hart van de stad vormt het centrale decor van diens gelijknamige film. Met als stralend en tegelijk tragisch middelpunt de onafhankelijke filosofe Hypatia.
Het zijn bewogen tijden in het Alexandrië van de vierde eeuw na Christus. Het christendom is in opmars wat leidt tot een heftige strijd tussen verschillende geloofsgroepen: gewelddadige aanvaringen, het vernietigen van kilometers perkament en een beeldenstorm zijn onvermijdelijk. Te midden van dit tumult houdt de filosofe Hypatia (Rachel Weisz) zich vooral bezig met het vergaren van kennis en het geven van onderwijs. Ze blijkt een vroege aanhanger van het heliocentrisme en daarmee een voorloper van de Duitse astroloog, astronoom en wis- en natuurkundige Johannes Kepler. Zij moet haar onafhankelijke houding en atheïstische opvattingen bekopen met een vroege dood. Want voor heksen – zelfs als ze gesteund worden door hun vroegere, inmiddels invloedrijke leerlingen - is er nog minder plaats dan voor heidenen.
Agora is groots opgezet en is de duurste Spaanse film (budget 50 miljoen euro) ooit. De historische setting is tot in detail verzorgd en anachronismen zijn zorgvuldig vermeden. Honderden figuranten, allen in authentieke kostuums, maken van de vele gevechten een waar spektakel. Scènes op karakteristieke locaties - op een rijtje plassen in het publieke badhuis en het gejoel tijdens de opvoering van een tragedie - illustreren de geschiedenislessen van vroeger.
Op meedogenloze wijze laat de regisseur zien dat het niet altijd goed vertoeven was in het grootse Romeinse rijk waar Egypte ook onder viel. Minderheden werden allerminst getolereerd en de groeiende culturele diversiteit zorgde voor onderling verraad en grootschalige chaos. Het is opvallend dat een verhaal uit de vierde eeuw na Christus zoveel parallellen vertoont met het huidige debat over de multiculturele samenleving. Amenábar legt de complexiteit ervan treffend bloot. Verstandige sprekers blijven vaak ongehoord of delven het onderspit. De gestenigde Hypatia stuurt haar publiek naar huis met een wijze les: ook al denken we verschillend, onze gelijkenissen zijn altijd groter: we zijn allen broeders.