De meeste universiteiten en hogescholen, ook de Universiteit Maastricht, vieren de start van het nieuwe collegejaar op de eerste maandag van september, maar enkele instellingen zijn deze week al van start gegaan.
Het karakter van studenten en docenten stond centraal bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Voormalig landbouwminister Cees Veerman zei daar dat docenten hun beroepstrots moesten hernemen. Collegevoorzitter Ron Bormans wees er onder meer op dat hogescholen moeten werken aan de “persoonlijke ontwikkeling en gewetensvorming” van hun studenten. Tot slot riep voorzitter Fons van Wieringen van de Onderwijsraad in herinnering dat het hbo van oudsher bijdraagt aan de emancipatie van achtergestelde groepen als arbeiderskinderen en vrouwen.
Dat laatste zal rector Bas Kortmann van de Radboud Universiteit Nijmegen als muziek in de oren hebben geklonken. Hij vertelde hoezeer katholieken rond 1900 nog achtergesteld werden - er waren destijds maar twee katholieke hoogleraren - en trok een vergelijking met moslims nu. Hij maakt zich zorgen over de opkomst van de PVV.
In Delft liet voorzitter Dirk Jan van den Berg zich minder duidelijk over de PVV uit, maar hij benadrukte wel dat, “welke coalitie ook de uitkomst is”, Nederland open moet blijven staan voor “andere kleuren, culturen, kleding en keukens”. Verder hield hij het klassieke pleidooi voor extra overheidsinvesteringen en drukte hij studenten op het hart hun talent niet te verspillen.
De Hogeschool Inholland liet een trendwatcher opdraven om over de toekomst van onderwijs en technologie te praten. Klaarblijkelijk keek voorzitter Geert Dales liever niet achterom, zeker niet na alle publiciteit rond de Inholland-opleiding met het dubieuze afstudeertraject. Wel zei hij het “zuur” te vinden dat dit nieuws ertoe leidde dat het hele hbo werd “weggezet als een sector waar men maar wat doet”. Dat heeft het hbo “gegriefd”, meent hij. Hij was het eens met andere bestuurders en noemde het hbo een “waanzinnige emancipatiemotor“.
Een ander soort moralisme spreidde Frans Leijnse ten toon, ooit voorzitter van de HBO-raad en nu lector. Aan de Hogeschool Windesheim hekelde hij de kleinzerigheid in de discussies over onderzoek aan de hogescholen. Waarom zou een hoogleraar aan een hogeschool zich lector moeten noemen en niet de titel professor mogen dragen? Dat is iets “wat in de rest van de wereld evenmin begrepen wordt”. En het hbo zou zich moeten distantiëren van de term ‘toegepast onderzoek’, want dat klinkt neerbuigend. Moet zulk onderzoek soms aan een lagere standaard te voldoen dan ander onderzoek? Volgens hem is het een valse tegenstelling.