Als de Nederlandse overheid het gebruik van elektrische auto’s wil stimuleren, moet ze niet alleen de aanschaf subsidiëren, maar zeker ook de normen voor CO2-uitstoot voor alle auto’s sterk aanscherpen. Zo luidt een van de adviezen in het proefschrift Innovation in Car Mobility; co-evolution of demand and supply under sustainability pressures waarop Marc Dijk over twee weken hoopt te promoveren. “Kies je niet voor dit tweesporenbeleid, maar bijvoorbeeld alleen voor de aanschafsubsidies, dan zal de fabrikant zich blijven richten op de verbetering van de bestaande technieken – benzine en diesel. Het remt de ontwikkeling van de elektrische auto, hij blijft duurder en is daarmee minder aantrekkelijk voor de consument. Dit patroon zag je al in de achttiende eeuw: we noemen dat het zeilschipeffect. Op het moment dat de stoommachine werd uitgevonden werden de zeeën bevaren door schepen met grote zeilen. In plaats van meteen te investeren in een stoomschip ging de scheepsbouw de zeiltechniek verfijnen, dat was minder duur. Een tijd daarna kwamen er tussenvormen: zeilschepen met kleine stoompijpen, zoals we nu de hybride auto’s als de Toyota Prius kennen. Het duurde uiteindelijk nog decennia voor het stoomschip de macht overnam.”
Zijn nieuwe project, dat voorbouwt op zijn promotieonderzoek, werd tijdens de opening van het academisch jaar beloond met het Edmond Hustinx Stipendium voor jonge onderzoekers: een certificaat, een mooi bewerkte koperen ‘tegel’, bloemen en 7.500 euro voor verblijf in het buitenland. Dijk, die in Delft een master in lucht- en ruimtevaarttechniek volgde en in Maastricht een master bij cultuur- en maatschappijwetenschappen: “Ik ga onderzoeken hoe de verschillende autotechnieken – benzine, diesel, elektrisch en waterstof - elkaar beconcurreren, maar elkaar ook versterken. Zo’n Toyota Prius concurreert met de elektrische auto maar profiteert tegelijkertijd van de voortgang van de elektrische techniek. Ik wil uiteindelijk toekomstscenario’s ontwikkelen op basis van mijn onderzoeksresultaten. De overheid kan hieruit weer conclusies trekken. Waar je aan moet denken? Als de overheid alleen elektrische auto’s op de weg wil hebben, dan moet ze dit en dit beleid voeren. Maar als het de overheid vooral gaat om een drastische verlaging van de CO2-uitstoot en veel minder om de gebruikte techniek, dan zal ik een andere aanbeveling doen.”
Dijk hoopt dat hij met het stipendium drie tot zes maanden naar het Institute for Carbon and Energy Reduction in Transport in Oxford kan gaan. “Zij werken heel interdisciplinair, vanuit engineering, economie en sociale wetenschappen.”