Eerst moet duidelijk zijn wat er misging op 12 maart, toen demonstranten een lezing van de pro-Israëlische Rawan Osman in Tapijn Z verstoorden, aldus rector magnificus Pamela Habibović. Een onderzoek daarnaar moet “in de komende weken” helderheid verschaffen.
Intussen vond Kestenbaums lezing maandag niet op de universiteit, maar elders in de stad plaats. Tot chagrijn van de organisatie, de Joodse studentenvereniging IJAR, die op Instagram schrijft dat vrijheid van meningsuiting blijkbaar voor iedereen geldt, behalve voor Joodse studenten. De universiteit vreesde echter voor de veiligheid van de aanwezigen, zegt de Maastrichtse rector desgevraagd tegen Observant.
"Met pijn in het hart"
Overigens zonder dat er concrete aanwijzingen waren dat er iets zou gebeuren. “Maar dit thema houdt de gemoederen natuurlijk bezig en zou tot een tegenreactie kunnen leiden”, stelt Habibović. “Dus tot het onderzoek is afgerond en we weten hoe we de veiligheid van sprekers en bezoekers kunnen garanderen, zijn we terughoudend met het toelaten van dit soort lezingen. We kijken per geval of er een risico is dat het uit de hand loopt en of een goed verloop van de bijeenkomst mogelijk is. Dus met ruimte voor verschillende standpunten die gedeeld kunnen worden.”
Ze vindt niet dat de universiteit met het besluit om Kestenbaums lezing te weigeren, zwicht voor de groep – de pro-Palestijnse studenten – die al ruim een collegejaar lang het luidst van zich laat horen. “Nee. We leren van wat er op 12 maart gebeurd is. En het is een lastig besluit, we nemen het met pijn in het hart. Wij staan voor het vrije debat aan de universiteit, maar als de veiligheid van aanwezigen in het geding is, moet je een afweging maken.”
Tweede Joodse studentenvereniging
‘Interne’ bijeenkomsten – waar studenten of medewerkers spreken – mogen intussen gewoon doorgaan. Zo hield Erev Rav, een tweede Joodse studentenvereniging die juist kritisch is op Israël en het zionisme, maandagmiddag een bijeenkomst in de faculteit Arts and Social Sciences. En kon het Unicef Student Team Maastricht vorige week dinsdag terecht in het Student Service Center voor een avond over onderwijs op de Westelijke Jordaanoever.
Ook een lezing door de Palestijnse fotojournalist Mohammed Alzanoon, over zijn ervaringen in Gaza, mag woensdagavond doorgaan bij dialoogplatform Omnium. Alzanoon, redeneert de UM, is in Nederland in het kader van het Safe Haven-programma van het Amsterdamse onderzoeksinstituut NIAS. De UM draagt daar financieel aan bij, wat hem in de ogen van de universiteit een 'interne' spreker maakt.
De sprekers zijn, zegt Habibović, bekend en kunnen daarom op de gedragscode van de universiteit worden aangesproken. Dat zou het gemakkelijker maken om de veiligheid te waarborgen. “Garanties hebben we inderdaad niet”, beaamt ze. “Toch denken we dat we meer zicht hebben op risico’s wanneer alleen mensen uit de eigen gemeenschap spreken bij bijeenkomsten.”
In de Maastrichtse gemeenteraad stelde de VVD inmiddels schriftelijke vragen over het incident. De partij wil onder meer weten of burgemeester en wethouders met de universiteit willen gaan praten “om ervoor te zorgen dat de vrije meningsuiting te allen tijde gefaciliteerd en beschermd kan worden”.