De plannen om het roer om te gooien stammen al uit 2019. In het nieuwe curriculum gaat men over op het zogeheten programmatisch toetsen, dat al langere tijd gebruikelijk is in de master geneeskunde. Hierbij verdwijnen de traditionele onderwijsgroepen en colleges en hoeven studenten geen studiepunten meer bij elkaar te sprokkelen via het behalen van tentamens. In plaats daarvan krijgen ze de vrijheid om zelf invulling te geven aan hun studie. In een portfolio houden ze bij wat ze doen en leren. Dat wordt aangevuld met feedback van docenten en resultaten van toetsen. Aan het eind van het jaar beoordeelt een commissie op basis van dit portfolio of de student zich voldoende heeft ontwikkeld om naar het volgende jaar te gaan.
Na enkele jaren vertraging – in eerste instantie door de coronapandemie, vervolgens werd er nog een jaar extra voorbereidingstijd genomen – gaan de veranderingen komende september in voor de nieuwe lichting studenten. Overigens gebeurde dat voor de (veel kleinere) Engelstalige track al in 2022.
Prestaties vergelijken
Toch blijken studenten er nog steeds niet helemaal gerust op. Tijdens de raadsvergadering klonken vragen die afgelopen jaren al meermaals voorbijkwamen (en beantwoord werden). Met als een van de grootste zorgen: kun je nog wel objectief de verschillen tussen studenten bepalen, blijft alles nog ‘eerlijk’? “Hoe werkt dat als je wordt afgerekend op de feedback van een docent? De een is toch strenger dan de ander?” En: “Hoe kun je zonder tentamens je prestaties vergelijken met andere studenten?” Bovendien, als alles pas aan het einde van het jaar wordt bepaald, “hoe voorkom je dan dat iemand die de rest van het studiejaar niks heeft uitgevoerd het toch haalt?”
Volgens opleidingsdirecteur Roger Rennenberg zijn die zorgen overbodig. “Programmatisch toetsen is juist zo gemaakt dat je je het hele jaar blijft inzetten, je vult constant je portfolio aan. Terwijl je het in het huidige systeem kunt verdoezelen als je lange tijd niks doet en alleen rond de tentamens in actie komt.” Ook is het niet zo dat toetsen compleet verdwijnen: hoewel er geen ‘losse’ studiepunten tegenover staan, verschijnen de resultaten nog steeds in het portfolio. “Maar die zeggen alleen iets over kennisvergaring. Terwijl we nu ook meer naar andere competenties kijken, zoals communicatie, samenwerking en gedrag.” En wat betreft de ‘subjectiviteit’ in de feedback door docenten: “Zij stemmen onderling met elkaar af waar ze op letten en bovendien krijg je gedurende je studie met veel verschillende docenten te maken, dus verschillen middelen zich uit. Dat maakt het juist objectief.”
Geen verschil
Een andere vrees van de studenten: dat ze proefkonijnen zijn van een nieuwe manier van toetsen, “we hebben geen houvast”. Maar het idee dat het wiel opnieuw wordt uitgevonden, klopt niet, zegt Rennenberg. “De master Arts-Klinisch Onderzoeker (A-KO) werkt al vanaf het begin met een portfolio, andere masters hebben dat jaren geleden al overgenomen. Ook buiten Maastricht, bijvoorbeeld in Amsterdam. En we hebben inmiddels drie jaar ervaring in de Engelstalige track. We zien dat die studenten op de voortgangstoetsen, die landelijk worden afgenomen, hetzelfde niveau halen als studenten van andere universiteiten of vorige lichtingen. En ook de docenten merken geen niveauverschil.” Overigens is het programmatisch toetsen niet uniek voor geneeskunde: ook de Maastrichtse bachelor psychologie stapte er afgelopen september op over (wat gepaard ging met vergelijkbare zorgen).
Rennenberg snapt dat de verandering lastig kan zijn. “Het is wellicht wennen dat je geen cijfers meer krijgt. Sommige studenten willen zich graag kunnen vergelijken met anderen. Dat zag je ook toen het predicaat ‘cum laude’ verdween, daar hadden sommigen ook moeite mee. Maar in de praktijk doen hoge cijfers er totaal niet toe, het draait om veel meer. We hopen ook vooral studenten te trekken die bewust voor ons systeem kiezen, die zijn er vaak laaiend enthousiast over. Daar proberen we op te selecteren, en dat lukt aardig. Al zal je altijd mensen houden die er minder goed mee om kunnen gaan.”