Proberen de kiezer te bereiken met een podcast en een Instagramaccount

Proberen de kiezer te bereiken met een podcast en een Instagramaccount

Waarom leven de universitaire verkiezingen niet – een analyse in drie delen

21-05-2025 · Analyse

Ach ach ach, die medezeggenschap. Hét democratisch vehikel van deze universiteit worstelt. Al jaren, maar hoe pijnlijk is dat in een tijd waarin democratische stelsels sowieso al onder druk staan. In drie analyses zet Observant de grootste problemen van de universiteitsraad en de faculteitsraden op een rijtje. Deze keer gaat het over oplossingen. Daar wordt veel over nagedacht, maar werken die wel?

Het raadswerk is vrijwel onzichtbaar, er wordt niet goed over gecommuniceerd, de achterban hoort na de verkiezingen weinig van de raadsleden en er wordt – ondanks goede voornemens – toch nog veel achter gesloten deuren afgehandeld. Valt er iets aan deze problemen te doen? Ja en nee. Aan ideeën ontbreekt het niet, maar al die plannen leveren vaak niet het gewenste resultaat op.

In januari 2009 kopte Observant al op de voorpagina: Nieuw leven blazen in verkiezingen. De verkiezingen kenden een dramatisch lage opkomst en er was gedoe met stemmenronselende studenten. Dus kwam er een commissie die onderzoek deed en met aanbevelingen kwam.

Maandelijkse nieuwsbrief

Welke dat waren? Laat de gemeenschap weten dat er een medezeggenschap is, pop-ups op alle UM-computers als de verkiezingen eraan komen en het verkiezingsdebat nieuw leven inblazen. Tussen de verkiezingen door maandelijks een nieuwsbrief uitbrengen met info over medezeggenschapsorganen. En een student-assistent om evenementen te promoten.

Illustratie: Shutterstock/Simone Golob

Zestien jaar later blijkt communicatie nog steeds een hobbel. Ja, er zijn nu twee student-assistenten, een voor de verkiezingen, een voor sociale media. Er komen banners bij universiteitsgebouwen, om mensen te laten weten dat er verkiezingen zijn. Rondom de verkiezingen is een podcast verschenen, interviews met leden, zodat er meer interesse is om jezelf kandidaat te stellen. Ook houdt universiteitsraadsvoorzitter Teun Dekker regelmatig een blog bij over de punten die in de U-raad worden besproken. Van een maandelijkse nieuwsbrief is het nog niet gekomen.

Bijna drie ton

Geld is er, want oud-minister van Onderwijs, Robbert Dijkgraaf, trok maar liefst elf miljoen uit – landelijk – voor de medezeggenschap. Voor de UM gaat het om bijna drie ton. Over een tijdje komt er weer eenzelfde bedrag aan, hoopt Dekker.
De grootste investering is de aanstelling van een zogeheten Representation Communication Coordinator. Die kwam er in april 2024. Hij moest een plan maken om de communicatie tussen alle medezeggenschapsorganen en de universitaire gemeenschap te verbeteren en hun zichtbaarheid te vergroten. Maar zo’n spilfunctie bleek een lastige opgave voor iemand die de universiteit niet kende. Uiteindelijk is zijn contract niet verlengd. Dekker: “We hebben besloten niet met de functie in die vorm door te gaan. We zijn nog aan het nadenken over hoe we het anders kunnen inkleden in de toekomst.”

Praktische zaken aankaarten

Uiteindelijk is het ook de vraag in hoeverre studenten (en medewerkers) geïnteresseerd zijn in ‘grote thema’s’, iets dat overigens lang niet alleen in universiteiten zichtbaar is, maar ook in gemeentes, provincies, in het hele land. Neem de begroting van de UM, overheidsbezuinigingen, people strategy (HR), kwaliteitsafspraken, digitaliseringsplannen, de fusie met het ziekenhuis: het gaat menigeen boven de pet. Het ís ook vaak saai, droog en ingewikkeld.

Studentenpartijen lijken daar een oplossing voor te hebben gevonden. Hoewel kandidaten in hun verkiezingsprogramma onderwerpen als duurzaamheid en internationalisering aankaarten, brengen ze in de praktijk vooral meer ‘haalbare’ thema’s in. Een pleidooi om wél te mogen eten tijdens tentamens, veiligere fietsenstallingen, meer groen of een watertank in de faculteit, betere feedback van docenten na tentamens of een magnetron in de bibliotheek.

Vragenformulier

Tot slot nog twee ideeën om de medewerker en student ook buiten de verkiezingstijd meer bij de medezeggenschap te betrekken. De rechtenfaculteit heeft in het najaar van 2024 een ‘inputformulier’ in het leven geroepen waarmee studenten en medewerkers (anoniem) contact kunnen opnemen met hun raadsleden over zaken die zij graag behandeld zouden willen zien. Het formulier wordt gedeeld via UMployee en de Law Student Messages. De afgelopen maanden is al een handjevol vragen aan de orde gekomen.

Een studentraadslid van de universiteitsraad van 2022-23 deelde via zijn persoonlijke Instagramaccount welke vragen hij tijdens de vergaderingen had gesteld, wat zijn standpunten waren. En hij reageerde op vragen of ideeën uit de gemeenschap. Zelf zei hij daarover tegen Observant: “Ik wil de ruim driehonderd mensen die op mij gestemd hebben laten zien wat ik voor hen doe.” Zo kan het dus ook.

Wendy Degens en Cleo Freriks

Waarom deze analyse?

De verkiezingen voor de medezeggenschap aan de Universiteit Maastricht leven niet. Dat mag geen nieuws meer heten. Medewerkers willen geen kandidaat zijn – geen tijd, geen waardering van de leidinggevende, ze zien er zelf het nut niet van in, want wat kun je nog betekenen? Hoogleraren vinden vaak andere wegen om invloed uit te oefenen. Daarbij is het animo om te stemmen erg laag, vooral onder studenten. In 2022 nam 15.6 procent van alle Maastrichtse studenten de moeite, een jaar later 20 procent, om in 2024 weer te zakken naar 17 procent. Lichtpuntje: in de faculteiten vallen de scores vaak iets hoger uit, met uitschieters naar 26 procent. Wat zijn de structurele problemen? We zetten ze na een analyse van Observant-archiefstukken en onze jarenlange ervaring als toehoorder bij raadsvergaderingen op een rijtje.

Auteur: Redactie

Illustratie: Shutterstock

Tags: universitaire verkiezingen 2025,analyse,campagne,dijkgraaf,dekker,medezeggenschap,geld,universiteitsraad,faculteitsraad

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.