Piet Eichholtz, hoogleraar Real Estate and Finance aan de School of Business and Economics, nam dit najaar een sabbatical en stapte eind augustus 2023 in Portsmouth, Engeland, op een van de elf wedstrijdboten van de tweejaarlijkse zeilrace om de wereld: The Clipper Race. “Ken je de Volvo Ocean Race? Die heet nu Ocean Race, maar dat is iets soortgelijks. Het verschil is dat zij zeilen met professionals en wij met amateurs. Alleen onze schipper en zijn maat zijn profs.”
Nee, het is geen jongensdroom die in vervulling is gegaan. “Ik zeil vanaf mijn twaalfde, dertiende. Eerst in een kleine boot, later als bemanning op een zeewaardig schip. Toen ik van Amsterdam naar Maastricht verhuisde heb ik afscheid van het water genomen. Ik wilde hier echt gaan wonen en niet ieder weekend naar het westen reizen.”
Liefde voor de zee
Toch werd die liefde voor de zee zo’n tien jaar geleden weer wakker geschud door vrienden - “mannen van de UM” - die hem uitnodigden voor eerst een race over het IJsselmeer, vervolgens in Bretagne, daarna Kroatië. Hij besloot alsnog de diploma’s te halen die nodig zijn om overal te mogen zeilen. Misschien kon hij toch ooit die oceaan over, iets waarvan hij als zeilende puber altijd dacht dat dat te hoog gegrepen was.
Per toeval stuitte hij op The Clipper Race. In etappes met een bemanning van zo’n twintig zeilers de wereld over met tussenstops op alle continenten. Wie zich opgeeft krijgt een sollicitatiegesprek en als dat goed verloopt vier keer een week training om te kijken of je mentaal en fysiek sterk genoeg bent. De deelnemers kunnen kiezen hoelang ze meezeilen: een paar maanden of het hele jaar. Tot op de laatste trainingsdag vallen er mensen af, zegt Eichholtz. “Ik heb met Margo, mijn vrouw, overlegd. Die zei meteen: doen.”
Trieste omstandigheden
Toch ging het bijna niet door. De eerste keer gooide corona roet in het eten, maar dit jaar speelden trieste privé-omstandigheden een grote rol. “Mijn broer hoorde in december 2022 dat hij ongeneeslijk ziek was. Hij stierf afgelopen juni. Al hij nog geleefd zou hebben, was ik bij hem gebleven. Ik heb de reservering voor de boot wel laten staan en gedacht: we zien wel.” Tijdens de laatste trainingsweek begin augustus overleed zijn moeder, vrij plotseling. “Op de boot heb je geen WiFi of 5G, niets. Je leest geen krant, geen mails, geen Whatsapp. Maar er was iets kapot aan onze mast en we moesten omkeren.” Eenmaal in de buurt van het vaste land, zag hij de appjes van zijn familie. “Ik belde met mijn zus en die zei: jij hebt heel veel gedaan voor de uitvaart van Theo, ik ga de uitvaart regelen voor ma, blijf zeilen. Ik ben meteen na die week naar hun toegegaan.”
Ja, zegt hij, “het was heel bizar om in deze trieste omstandigheden te vertrekken. Maar ik wilde het doorzetten. Wanneer krijg je nog zo’n kans?” In het begin dacht hij vaak aan zijn broer en zijn moeder. “Maar eigenlijk ben je als je wakker bent met niets anders bezig dan zeilen: hoe staat de wind, hoe varen we, met welk zeil? Het is een echte wedstrijd, alle boten zijn bloedfanatiek.” Hijzelf ook: op donderdag 6 november stuurt hij een juichend appje: “Gewonnen!!! Als eerste boot in Kaapstad”.
Spartaans
Het leven op de boot Dare to Lead is spartaans: “Er zijn tien, elf bedden aan boord. Je hebt geen eigen bed. ’s Nachts heb je afwisselend vier uur wacht, en vier uur rust, je slaapt weinig. Overdag is het zes uur op en zes uur af, ook dan probeer je te tukken.” Hij heeft geen last van zeeziekte. “Pure mazzel”, klinkt het. “Goeie genen. Ik voel me fijn op zee, vind een harde storm prachtig, ik ben ook niet bang, blijf rustig, dat wist ik al, maar dat ontdek ik hier opnieuw.” Hij heeft collega-zeilers die na iedere stop – ten tijde van het interview liggen ze negen dagen in de haven van Kaapstad – drie dagen groen en geel zien en tijdens hun keukendienst afwisselend “kotsen en koken”. Eichholtz kookt daarom vaak die eerste dagen op zee, “ze willen het liefst dat ik kook, niet alleen vanwege mijn zeebenen, maar ook omdat het eten dan lekker smaakt, niet iedereen is een keukenprins(es)”, grinnikt hij. Maar hij kan niet steeds de kok zijn. Hij is verkozen tot een van de twee wachtleiders en heeft de leiding aan dek - “de kapitein en de maat zijn de baas, de twee wachtleiders zijn hun eerste hulp”. Een hele eer, hij blijkt dan ook veel beter te kunnen zeilen dan gedacht, zegt hij zonder valse schaamte. Wat zijn leiderschapskwaliteiten betreft: “Mijn stijl aan de universiteit past ook op een zeiljacht. Ik ben niet hiërarchisch, laat iedereen lekker zijn ding doen en stuur af en toe wat bij.”
De band aan boord is “intens”, klinkt het. “Je vormt met die 22 een klein dorpje. Het is heel zwaar, je bent permanent moe, je valt af, maar dat lijden verbindt ook heel erg. Je praat veel met elkaar als we samen op het dek zijn. Vaak is het hollen en rennen, maar soms is er ook vier uur relatieve rust. Ik heb ook geluk met de boot, we hebben geen agressieve ego’s aan boord, er zijn geen ruzies, soms wat irritatie, iedereen is heel open, er is geen geroddel.”
Papers poepen
Of hij toekomt aan het verwerken van de dood van zijn broer en moeder? Hij weet het niet. “We zullen het zien als ik weer thuis ben.” Hij ervaart zijn reis als een grote “reset”. “In onze vakgroep ligt het boek Let my people go surfing van de oprichter van het buitensportmerk Patagonia. Die zegt: ik wil dat mijn mensen werken maar bij goed weer ook gaan surfen. Mijn sabbatical past daar goed in: ik had ook papers kunnen gaan poepen met andere hoogleraren, maar waarom? Het is goed om eens iets heel anders te doen. Daarom vind ik het volstrekt nutteloos dat studenten gaan stagelopen. Waarom ga je nu iets doen wat je de rest van je leven zult doen? Je moet juist andere dingen uitproberen zodat je jezelf beter leert kennen. Ik ben vroeger gaan houthakken, had een schildersbedrijf, smokkelde kaviaar uit Polen. Daar heb ik enorm veel van geleerd.”
Heimwee
Hoe staat het met de heimwee? Goeie vraag, vindt hij. “Ik zou eigenlijk tot Kaapstad meevaren. Toen zei Margo: waarom ga je niet door tot West-Australië? Ik zei: goed, maar dan moet jij naar Australië komen en maken we samen een camperreis. Maar eenmaal in Uruguay besefte ik: ik wil naar huis, ik wil Kerst vieren met Margo en de kinderen, ik wil mijn familie en vrienden weer zien. Dit is een fantastisch avontuur, maar ik heb ook een heel mooi leven thuis: ik vind mijn werk aan de universiteit geweldig, ik heb fantastische kinderen en een geweldige vrouw. Ik wil geen ander leven. Maar mijn leven was wel wat minder avontuurlijk geworden. Deze wedstrijd kwam op het juiste moment. Het is een thrill die je ook voelt als je met je racefiets de Mont Ventoux afdaalt.”
Voor wie de boot online wil volgen: https://www.clipperroundtheworld.com/race/standings