"Ik denk nog helemaal niet na over doodgaan"

"Ik denk nog helemaal niet na over doodgaan"

Observant special 2023: Nanne de Vries nam afscheid met een prijzenregen

11-12-2023 · Interview

Een nare diagnose, de laatste werkdag, bijna opa, en een afscheidsrede: vier emotionele momenten in één jaar. Het overkwam Nanne de Vries, de voormalige vice-decaan van de faculteit Health, Medicine and Life sciences.

Het was al een veeg teken dat de afspraak van de uitslag van de MRI-scan naar voren was verschoven. Maar dat kon om meerdere redenen zijn gebeurd, hield Nanne de Vries (67) zichzelf voor. Hij had hulp gezocht vanwege zijn rugklachten.

En daar zat hij dan, begin februari, tegenover een arts in opleiding van het MUMC, die nauwelijks ervaring had met slechtnieuwsgesprekken. Orthopeden doen dat niet vaak, zegt hij. "De arts in opleiding was zo ontdaan, dat ik haar geruststelde en op het hart drukte dat ze het goed deed. En dat was ook zo. Ze vertelde dat op de scan een vlekkenpatroon in de ruggenwervels zichtbaar was. En dat dit kon wijzen op uitzaaiingen van kanker."

Een paar dagen later volgde de bevestiging: een tumor in de longen met uitzaaiingen in de ruggenwervels en lymfeklieren. “Ik zag op internet dat de vijfjaarsoverleving 7 procent was. Dat 7 procent van de patiënten na vijf jaar dus nog in leven is. Maar dat is statistiek. Artsen kunnen niet precies zeggen hoe lang je nog hebt.”

De Vries - ontspannen, casual gekleed, grijze baard - doet zijn verhaal in café Tribunal. Hij is optimistisch, zegt hij, geen tobber. “Wel zijn er nachten geweest waarin het me aanvloog. Ik ben ook emotioneler geworden. De tranen zitten vaak dicht achter de ogen."

Hij volgde een chemokuur plus immuuntherapie. Hoe het precies werkt, is niet duidelijk, maar door de combinatiebehandeling stijgt de levensverwachting. "De tumor is met 30 procent geslonken. Sinds kort is de chemo gestopt om de nieren te ontzien. Als die verder verslechteren, zou ik uiteindelijk aan de dialyse moeten, wat dan weer de kwaliteit van leven aantast. Nu is de vraag hoe effectief alleen de immuuntherapie is."

Hij maakt geen geheim van zijn diagnose en heeft een WhatsApp-groep gemaakt voor familie, vrienden en collega's. Zo'n honderd in totaal. "Met de app-groep, die 'Nieuws over Nanne' heet, hou ik iedereen op de hoogte. Ik hoef dan niet steeds alles uit te leggen, word ik zelf ook niet vrolijker van. Op mijn appjes reageren anderen alleen met emoticons."

Hij was bang dat het zich als een lopend vuurtje in het ziekenhuis zou rondspreken, als vice-decaan maakte hij formeel deel uit van het bestuur daar. Maar nee, artsen houden zich beter aan het medisch beroepsgeheim dan hij dacht. “Ik kom nog altijd mensen tegen die niet weten dat ik ziek ben."

Heeft de ziekte hem geconfronteerd met de dood, met de vergankelijkheid? Nee, niet echt, zegt hij. "Maar dat komt ook door de aard van het beestje. Ik kan niet stilzitten en doe nog van alles aan de UM. Waarom, vragen collega weleens. Maar dit soort bezigheden houdt mij juist in leven. Als ik achter de sanseveria's kruip, word ik gek. Dus ik ga gewoon door."

En nee, dat is niet om de ellende op afstand te houden. "Ik denk nog helemaal niet na over doodgaan. Daarvoor voel ik me te goed."

Laatste werkdag

Drie maanden na het slechtnieuwsgesprek breekt zijn laatste werkdag aan, op 4 mei. De Vries heeft dan 23 jaar aan de UM gewerkt, bijna op de dag af. Van 2012 tot 2021 was hij vice-decaan.

Met zijn vrouw Carolien Martijn - bestuurslid van de faculteit psychologie en neurowetenschap - had hij al plannen gemaakt om naar Italië te fietsen. Ook zou hij het schuurtje in zijn tuin - een 'bakhoes' dat is ingestort - optuigen, maar daar is een streep doorheen gegaan.

Hij is na die laatste werkdag niet in een gat gevallen, zegt hij. Zeker, hij werkte 60 uur per week, en soms nog wel meer. "Als je in het bestuur van de faculteit en van het ziekenhuis zit, dan heb je door de week geen tijd om vergaderingen voor te bereiden. Dus dat moet in het weekend. Daarnaast zat ik in allerlei universitaire commissies en bemoeide ik me overal tegenaan." 

En dat doet hij in zekere zin nog steeds. "Ik word nog voor van alles en nog wat gevraagd, om een proefvisitatie voor een faculteit te doen bijvoorbeeld. Ik begeleid ook nog negen promovendi en zit een stichting voor die zaken afwikkelt voor de Maastricht School of Management, die samen is gegaan met de School of Business and Economics. Ik heb het idee dat ik nog steeds serieus genomen word." 

Hij was liever op een andere manier met pensioen gegaan, zegt hij, maar de reacties van collega's en bestuurders waren overdonderend. "Zoveel bloemen dat we geen vazen meer hadden om ze in te doen, en een hele doos vol kaartjes en gelukwensen, die zelfs nu nog in de bus vallen. Echt hartverwarmend. Ik had niet verwacht dat de UM zo'n sterke community was, met alle saamhorigheid en morele ondersteuning." 

Bijna opa

Eind juni heeft de familie De Vries zich verzameld in een zalencomplex in Gorinchem. Zijn oudste zoon, die beroepsmilitair is, kreeg daar een medaille uitgereikt voor zijn verdiensten in Litouwen, waar de NAVO extra troepen naartoe heeft gestuurd vanwege de Russische dreiging. 

"Daarna, tijdens een lunch in Den Bosch, zei m'n dochter: ik heb ook nog iets. Ze gaf me een pakje, dat ik mocht uitpakken. Zat daar een foto in van de zwangerschapsecho. Nou ja....pfff, de tranen stroomden over m'n wangen. Ik had dit niet zien aankomen, mijn dochter zit in de kunsthandel en reist van de ene kunstbeurs naar de andere. Zelf ben ik heel blij met deze timing. Nu ben ik er nog, over tien jaar weet ik het niet."

Afscheidsrede

Op 10 november houdt hij zijn afscheidsrede, getiteld Even tot hier, in de aula van de Minderbroedersberg. Daarin schetst De Vries recente ontwikkelingen op zijn vakgebied, de gezondheidsbevordering, maar gaat hij ook in op de fusie tussen universiteit en ziekenhuis. Goede zaak dat de bestuurders van beide instellingen naar elkaar toe groeien en daarin eensgezind zijn, zei hij. "Al moet wel snel duidelijk worden wat de voordelen van zo'n fusie zijn, vooral voor de binnenstadsfaculteiten."

Hij had zich voorgenomen om achter het spreekgestoelte "niet te breken. Dat vind ik dan toch gênant. Ik houd ook niet meer op met huilen, als ik eenmaal begin. En dan zit daar een volle zaal, met meer dan honderd hoogleraren die zich dan geen houding weten te geven. Bij de introductie begon Pamela, de rector, met 'lieve Nanne'. En raakte even later zelf zo geëmotioneerd dat ze een moment stilviel. Toen hield ik het ook niet meer. Maar gelukkig zat ik toen met de rug naar de zaal."

Daarna daalde er een prijzenregen op hem neer. Hij had verwacht dat hij iets van een onderscheiding zou krijgen, zegt hij, maar niet drie, waaronder de allerhoogste van de UM: de Tanspenning. Plus de MUMC+-award en de Caphri-penning. 

Tegen het eind van het gesprek steekt hij zijn hand op naar een andere café-gast. "Hoi Tom!"

Dat is een collega van het project Modernisering digitale communicatie, zegt hij. "Ik zit in de stuurgroep. Goh, ja, dat doe ik ook nog."

2023: een jaar als geen ander

Nog even, en 2023 is voorbij. Iedereen zal speciale momenten hebben beleefd, maar voor sommige medewerkers en studenten was dit wel een heel bijzonder jaar. Observant vroeg zes UM’ers naar hun hoogte- en dieptepunten: student en zangeres Emmy Ackermans, hoogleraar Piet Eichholtz, Turkse vluchteling-onderzoeker Murat, fiscalist/docent en schrijver Frank Nellen, student Lucía Orozco Arbolí en emeritus hoogleraar Nanne de Vries.

Foto: Ellen Ooosterhof

Categoriëen: nieuws_boven, Mensen
Tags: special2023, nanne, nanne de vries, tanspenning

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.